چالش‌ها و تقابل تامین آب کشاورزی و حقابه محیط‌زیستی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه اراک

2 گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 گروه مهندسی آب- دانشگاه تربیت مدرس- تهران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد/ منابع آب دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

یکی از مسائل مهم امروز کشور ما بحث احیای دریاچه ارومیه می‌باشد که از سال 1387 شمسی مورد توجه دولت و برنامه‌های توسعه قرار گرفته است. مسلما از دلایلی که علی‌رغم این تلاش‌ها و هزینه‌های سنگین آن تاثیری چندانی بر وضعیت دریاچه نداشته، تبعات تخصیص آب به دریاچه بر بخش کشاورزی می‌باشد. بدین منظور این تحقیق در تلاش است بطور کمّی، این تبعات را بر کشاورزی استان‌های مرزی دریاچه نشان دهد. بدین منظور یک دوره 49 ساله از جریان طبیعی رودخانه‌ های حوضه در نظر گرفته شده است تا تحت شرایط مختلف هیدرولوژیکی، سه نوع مدیریت آب کشاورزی، تخصیص کامل و یا بخشی از نیاز آب دریاچه این مهم مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. نتایج نشان داد که تامین حقابه دریاچه به کاهش حدود 20 تا 25 درصدی حقابه بخش زراعت آبی در استان‌های آذربایجان غربی و شرقی نیاز دارد. بدیهی است که حصول به چنین کاهش سطحی، تبعات سیاسی و اجتماعی بالایی دارد و این درحالی‌ست که طی سال‌های اخیر شاهد افزایش سطح و تبدیل زراعت به باغ در حوضه بوده‌ایم. بدین ترتیب توصیه شده است تا ستاد احیا براساس تجربیات جهانی، مطالعات داخلی و تجربیات 5 ساله خود، چشم‌انداز قابل حصول و خدمات جدیدی برای اکولوژی حوضه و دریاچه تببین نماید، در غیراین صورت، امکان بهره‌برداری بهینه از منابع زمانی و اعتباری فراهم نخواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Challenges and Compromises of Agricultural Water Supply and Environmental Water Right in the Lake Urmia Basin

نویسندگان [English]

  • mahnoosh moghaddasi 1
  • Saaed Morid 2
  • Majed delavar 3
  • H Hosseini Safa 4
1 water resources-Arak university
2 Department of Water Resources engineering, Tarbiat Modares University,Tehran
3 Department of water resources, Tarbiat modares university, Tehran
4 M.Sc., Dept. of Water Resources, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

One of the important issues in our country is the restoration of Lake Urmia and it has been considered by the government since 2008. These efforts and high costs have had none impacts such as allocation of water to the lake on agricultural sector. This study aims to show these effects on the agricultural sector of border provinces. So purposely, in order to evaluate three agricultural water management scenarios a 49-year period of natural surface flows of watershed’s rivers is considered under the various hydrological conditions. The results showed that to provide the lake water demand caused 20 to 25 reduction of agricultural water demand in the West and East Azarbaijan provinces. It is obvious to achieve this, we certainly would have high socio-economic impacts, and recently we experienced changing of crop lands into orchards in the watershed. So, It is recommended that based on international experiences, the committee of restoration of the Lake Urmia provide an accessible framework and novel services for the ecology, otherwise, optimal utilization of credit and time shall not be presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental water right
  • Lake Urmia
  • Agricultural Water
  • Challenges