تحلیل عدم‌قطعیت حداکثر سیلاب محتمل حوضه سد بختیاری به علت عدم‌قطعیت در مقدار حداکثر بارش محتمل، دمای هوا و آب معادل برف اولیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب/ گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استاد /گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استادیار/ گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

اطمینان و اعتبار سیل‌های حدی مخصوصا حداکثر سیلاب محتمل (PMF)، بدون در نظرگرفتن منابع عدم‌قطعیت در برآورد سیل نمی‌تواند تامین شود. متغیرهای ورودی در مدلهای بارش-رواناب شامل بارش، دمای هوا و آب معادل برف (SWE) اولیه از جمله منابع عدم‌قطعیت در پیش‌بینی و برآورد سیل هستند. در این مقاله از روش تئوری مجموعه فازی برای پخش عدم‌قطعیت مقدار PMP، دمای هوا و آب معادل برف اولیه در برآورد PMF در حوضه سد بختیاری در جنوب غربی ایران استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که عدم‌قطعیت دبی اوج هیدروگراف PMF بعلت عدم‌قطعیت مقدار PMP بیشتر از عدم‌قطعیت حجم هیدروگراف PMF است. عدم‌قطعیت حجم هیدروگراف PMF بعلت عدم‌قطعیت مقدار دمای هوا و آب معادل برف اولیه بیشتر از عدم‌قطعیت دبی اوج هیدروگراف PMF است. بطوریکه عدم‌قطعیت دبی اوج هیدروگراف PMF بعلت عدم‌قطعیت در مقادیر PMP، دمای هوا و آب معادل برف اولیه به اندازه 10± درصد به ترتیب برابر با 2/10± ، 6/7± و 18/0± درصد است. همچنین عدم‌قطعیت حجم هیدروگراف PMF بعلت عدم‌قطعیت در مقدار PMP، دمای هوا و آب معادل برف اولیه به اندازه 10± درصد به ترتیب برابر با 8± ، 8/9± و 35/0± درصد است. بنابراین به منظور کاهش عدم‌قطعیت در برآورد PMF، باید به ترتیب در برآورد مقادیر PMP، دمای هوا و آب معادل برف اولیه دقت بیشتری کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Uncertainty Analysis of Probable Maximum Flood in Bakhtiari Dam Basin Due to Uncertainty in Probable Maximum Precipitation, Air Temperature and Initial Snow Water Equivalent

نویسندگان [English]

  • Hosein Fathian 1
  • Ali Mohammad AkhondAli 2
  • Mohammad Reza Sharifi 3
1 Ph.D. Candidate of Water Resources Engineering, Department of Hydrology and Water Resources, Collage of Water Sciences Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 Professor of Hydrology and Water Resources Engineering Department, Collage of Water Sciences Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3 Assistant Professor of Hydrology and Water Resources Engineering Department, Collage of Water Sciences Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

The reliability and validity of extreme floods, especially the Probability Maximum Flood (PMF), cannot be ensured without considering the uncertainties in flood estimation. Input variables in rainfall-runoff models include precipitation, air temperature, and initial Snow Water Equivalent (SWE) are sources of uncertainty in flood forecasting and estimation. In this paper, the fuzzy set theory method is used to propagate uncertainty of PMP, air temperature and initial SWE for estimating PMF in Bakhtiari Dam Basin in southwestern Iran. The results show that the uncertainty of PMF hydrograph peak discharge due to uncertainty of PMP is more than the uncertainty of PMF hydrograph volume. The uncertainty of the PMF hydrograph volume due to the uncertainty of air temperature and initial SWE is more than the uncertainty of the PMF hydrograph peak discharge. So that the uncertainty of PMF hydrograph peak discharge due to uncertainty in PMP, air temperature and initial SWE equal to 10% were ±10.2%, ±7.6% and ±0.18% respectively. Also the uncertainty of PMF hydrograph volume due to uncertainty in PMP, air temperature and initial SWE equal to 10% were ±8.0%, ±9.8% and ±0.35% respectively. Therefore, in order to reduce the uncertainty in estimating PMF, it is necessary to be more careful in estimating PMP, air temperature and initial SWE values respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Input uncertainty
  • PMP
  • PMF
  • Air Temperature
  • Initial SWE