تعیین محدوده های روزانه سیلابدشت رودخانه‌ها در بخش جنوبی دریاچه ارومیه در سال 2010

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر مرکز تحقیقات سنجش از دور دانشگاه صنعتی شریف RSRC

2 استادیار دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس

3 کارشناس مرکز تحقیقات سنجش از دور دانشگاه صنعتی شریف (RSRC)

4 استاد دانشکده مهندسی عمران و رئیس مرکز تحقیقات سنجش از دور، دانشگاه صنعتی شریف، تهران

چکیده

مطالعه حاضر نوسانات سطح پخشیدگی جریان‌های اصلی جنوبی دریاچه ارومیه شامل رودخانه‌های سیمینه‌رود، گدار‌چای و مهابادچای تحت عنوان شاخه جنوب غربی، رودخانه‌های زرینه رود و مردوق‌چای شاخه جنوبی و رودخانه‌های قلعه‌چای و صوفی‌چای را شاخه جنوب شرقی بافرزون بررسی می‌کند. ناحیه بافرزون در حدفاصل مرز حداکثری و مرز روزانه دریاچه بوده و به عنوان محدوده مورد مطالعه انتخاب شده و مربوط به 143 روز از سال 2010 می‌باشد که در آن دریاچه فاقد پوشش ابری بوده و رودخانه‌های ورودی به آن متصل و قابل رؤیت می-باشند. با استفاده از محصولات سنجنده MODIS و روش برش دنسیته تک باندی سطح پخشیدگی رودخانه‌ها در منطقه بافرزون جنوبی تخمین زده شد و با استفاده از آمار ایستگاه هواشناسی بناب و ایستگاه‌های هیدرومتری انتهایی رودخانه‌های مورد بررسی، نحوه تغییرات سطح پخشیدگی در بافرزون مورد تحلیل قرار گرفت. هدف از این مطالعه یافتن هر گونه رابطه معنی‌دار بین سطح پخشیدگی شاخه‌های ورودی به ناحیه بافرزون با پارامتر‌های دبی و بارش روزانه است. تحلیل تغییرات زمانی سطح پخشیدگی نشان می‌دهد که از اواخر خرداد عملاً جریان‌های جنوبی تغذیه‌کننده دریاچه خشک می‌شوند. همچنین تحلیل نمودار‌های دبی-زمان نیز نشان می‌دهد که متناسب با خشکیدگی سطح پخشیدگی، دبی ثبت شده در ایستگاه‌های انتهایی نیز از آخر خرداد به بعد صفر می‌گردد. نتایج بررسی بارندگی روزانه نشان می‌دهد که بارش مؤثر از بهمن تا خرداد رخ داده و هماهنگ با دبی و سطح پخشیدگی، در فصل تابستان افت می‌کند و همینطور شاخه‌ی جنوبی پایداری زمانی بیشتری داشته و در هر 143 روز دارای سطح پخشیدگی بوده و متصل می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determining Daily Variations Of River Flood Plains In The Southern Buffer Zone Of Urmia Lake In 2010

نویسندگان [English]

  • Soheila Youneszadeh 1
  • Somayeh Sima 2
  • Mostafa Javadian 3
  • Masoud Tajrishy 4
1 Researcher of Sharif Remote Sensing Research Center (RSRC)
2 Associate Prof., Faculty of Civil and Environmantal Eng., Tarbiat Modares University
3 Researcher of Sharif Remote Sensing Research Center (RSRC)
4 Prof., Faculty of Civil and Environmantal Eng., Sharif University of Technology
چکیده [English]

This study investigates the Buffer area of main southern streams of the lake Urmia including Zarinehrood, Gadarchai and Mahabadchai rivers as south western streams, Zarinerood and Mardoogh chaii as southern streams and ghalee chaii and Soofi chaii as south eastern streams. Buffer zone area is located between maximum and daily extent of Lake Urmia that is selected as the study area. The study is done based on 143 days of the year 2010 that buffer area and southern streams are not cloudy. Using available data from Bonab meteorological hydrometry stations, changes of Buffer area were analyzed. The aim of this study is Determining of Daily Variations of river flood plains in the southern buffer zone of Uremia Lake. Temporal Analysis of flood plains showed that from late May, most southern feeder streams got dried. Also, the analysis of time-discharge charts have shown that similar to dried feeder streams, from late May, the registered discharge of terminal hydrometry stations got zero. Also, analysis of discharge-time graphs show that prportionable to dried flood plains, registered discharge in tail-end stations became zero. Results of investigation of daily precipitaton show that effective rainfall occurs in the first 135 days which means from middle Bahman to middle Khordad and daily precipitation decrease prportionable to discharge and floodplain in the summer. Based of the study findings southern stream that includes Zarinerood and Mardooghchaii rivers, is more stable than two other western and eastern streams and this branch is connected to the lake in all 143 days.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Buffer zone
  • Lake Uremia
  • Flood plain
  • Density slice

Frazier P S, Page K J (2000) Water body detection and delineation with Landsat TM data. Photogrammetric Engineering & Remote Sensing 66(12):1461-1467

Hajbeyglo M, Dastoorani M (2013) Morpholigic change of river and its relationship with governed processes. Journal of Rangeland and Watershed 66(1):43-58

Horrit M S, Bates P D (2001) Effects of spatial resolution on a raster based model of flood flow. Journal of Hydrology 253:239-249

Laurence C S (1997) Satellite remote sensing of river inundation area, stage, and discharge: a review. Hydrological processes 11:1427-1439

Penton D J, Overton I C (2005) Spatial modelling of floodplain inundation combining satellite imagery and elevation models. CSIRO Land and Water, Black Mountain, ACT, Australia

Sahebdel S h, Yaghoubzadeh M (2010) Determining river flood plain by using HEC-RAS model. Geomatic Conference, Iran National Cartographic Center, Tehran (In Persian)

Sun D, Yu Y, Goldberg M G (2011) Deriving water fraction and flood maps from MODIS images using a decision tree approach. IEEE Journal of Selected Topics in Applied Earth Observation and Remote Sensing 4(4):814-825

United Nations Environment Programme (UNEP) Global Environmental Alert Service (GEAS) (2012) The drying of Iran’s Lake Urmia and its environmental consequences. Environmental Development 2:128–137

Urmia Lake Management Plan (2010) Department of Environment (In Persian)

Water Research Institute of Energy Ministry of Iran (WRI) (2006) Urmia Lake Management Plan (In Persian)

Water Research Institute of Energy Ministry of Iran (WRI) (2013) Evaluation of Environmental Change in Urmia Lake basin (In Persian)