تعیین منشأ شوری آب در چشمه‌ گرو و تاقدیس آسماری با استفاده از پارامترهای هیدرو شیمیایی

نوع مقاله: یادداشت فنی (5 صفحه)

نویسندگان

1 استاد/ آب‏شناسی دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 کارشناسی ارشد/ آب‏شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار /آب‏شناسی دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشجوی دکتری /آب‏شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

امروزه شور شدن آب‌ها یکی از تهدیدهای بسیار جدی در آلودگی آب‌های زیرزمینی در بسیاری از کشورها ازجمله ایران به شمار می‌آید. چشمه گرو در شرق استان خوزستان یکی از چشمه‌های شور موجود در پهنه زاگرس است. با توجه به بررسی‌های صحرایی، منابع احتمالی شوری در منطقه انحلال سازند تبخیری گچساران و شورابه‌های میادین نفتی مشخص‌شده است. جهت تفکیک خصوصیات هیدرو شیمیایی و منشأهای مختلف شوری آب در چشمه گرو و آبخوان کارستی آسماری در بهمن و شهریورماه 94-93، 20 نمونه به‌منظور تعیین عناصر اصلی و 17 نمونه برای تعیین Br از منابع آب سطحی و زیرزمینی جمع‌آوری گردید و مورد آنالیز شیمیایی قرار گرفت. درنهایت از دیاگرام‌های ترکیبی بیکربنات در برابر کلسیم، منیزیم، سدیم، سولفات، نسبت Br/Cl و TDI در برابر کلر به‌عنوان بهترین معیارهای تفکیک منشأهای مختلف شوری در منطقه استفاده گردید. بر اساس این نتایج، علت اصلی شوری چشمه‌ گرو و تاقدیس آسماری در فصل مرطوب ورود حجم بالای آب رودخانه تمبی و در فصل خشک اختلاط با شورابه‌های نفتی شناخته شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determining of the salinity sources in Garu springs and Asmari Anticline by using hydrochemical parameters

نویسندگان [English]

  • M. Chitsazan 1
  • S. Shacheri 2
  • S.Y. Mirzaei 3
  • S.T. Aboudi 4
1 Professor, Department of Geology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
2 MSc. Student, Department of Geology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
4 PhD Student, Department of Geology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

The salinity of fresh water is one of the serious contamination threat of groundwater in many countries. Garu Spring in the East of Khuzestan province is one of the salty springs in the Zagros zone. Based on field investigations, possible sources of salinity in the region include dissolution of Gachsaran evaporative formation and oilfield brines. To identify the source of salinization in study area, in February and September 2015, 20 samples In order to determine the main elements, and 17 samples to determine Br, were collected from groundwater and surface water resources, and subsequently analyzed. Finally combination diagrams of bicarbonate against calcium, magnesium, sodium, sulfate, and the ratio Br / Cl and TDI against chlorine, were used as the best way to separating various origins of the salinity in the area. The results show that the main reason for salinity in the wet season is influx of high volume of Temby river water, and in the dry season is mixing with oil brines.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Garu spring
  • Identification of salinity source
  • Gachsaran formation
  • Oil field brines
  • Ionic Ratio

Ayers J, Goodbred S, George G, Fry D, Benneyworth L, Hornberger G, Roy K, Rezaul Karim M, Akter F (2016) Sources of salinity and arsenic in groundwater in southwest Bangladesh. Geochemical Trensactions 17:1-22

Etemad Shahidi AF, Saburi AA, Parsa J (2011) Control of salinity intrusion in Arvand estuary under different hydrological conditions. Iran-Water Resources Research, 7(2):50-60 (In Persian)

Freeman J (2007) The use of bromine and chloride mass rations to differentiate salt dissolution and formation brines in shallow groundwater of the Western Canadian Sedimentary Basin. Hydrogeology Journal, 15:1377-1385

Leonard AR, Ward PE (1962) Use of Na/Cl rations to distinguish oil-field from salt-spring brines in Western Oklahoma. Geological Survey Professional Paper 450-B:126-127

Mast VA (1982) The use of ionic mixing curves in differentiating oil-field brine in a fresh-water aquifer. Ground Water Monitoring and Remediation 5(3):65-69

Nzibavuga Nyarubakula Muzuka A, Martz L, Charles Komakech H,  Elisante E, Kisaka M, Ntuza C (2017) Origin and mechanisms of high salinity in Hombolo Dam a;nd groundwater in Dodoma municipality Tanzania, revealed. Applied Water Science, 7(6):2883–2905

Rezaei M (2009) Application of Statistical methods, saturation indices, and the composite diagrams in the groundwater quality assessment in the Kerman plain aquifer. Iran-Water Resources Research, 5(3):28-38 (In Persian)

Whittemore, DO (1984) Geochemical identification of salinity sources. In: Proc. of Salinity in Watercourses and Reservoirs, 13-15 July, Utah, USA, 505-514

Whittemore, DO (1993) Ground-water geochemistry in the mineral intrusion area of Groundwater Management District No. 5 south-central Kansas. Kansas Geological Survey Open-File Report, 93-2:107

Whittemore DO, Pollock LM (1979) Determination of salinity sources in water resources of Kansas by minor alkali metal and halide chemistry. Kansas Water Resources Research Institute, Manhattan, NY, 28 p

Zarei M, Raeisi EJ, Merkel B, Kummer NA (2012) Identifying sources of salinization using hydrochemical and isotopic techniques. Environmental earth science, 70:587-604 (In Persian)