گزارش فنی بررسی تأثیر ناحیه آب و هوایی بر میزان همبستگی تعدادی از پارامترهای هواشناسی با شاخص‌های خشکسالی هواشناسی

نوع مقاله: یادداشت فنی (5 صفحه)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد/ مهندسی منابع آب، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

2 دانشیار /گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد /دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، و استاد وابسته گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

4 پژوهش‌یار گروه عمران/ محیط زیست، دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، ایالات‌متحده‌ آمریکا.

چکیده

در این پژوهش به پایش خشکسالی بر اساس سه شاخص خشکسالی SPI، RDI، SPEI در ایستگاههای بابلسر، بندرعباس، سبزوار، شهرکرد، شیراز و زاهدان به‌منظورتأثیر بررسی تبخیر‌‌ و ‌‌تعرق بر خشکسالی پرداخته شده است. میزان همبستگی شاخص‌های مذکور در مقیاس 12 ماهه با میانگین متحرک 12 ماهه تعدادی از پارامترهای هواشناسی محاسبه گردید. بر اساس نتایج، بالاترین مقادیر همبستگی بارش با شاخص SPI و همچنین همبستگی معناداری بین ETo با شاخص SPEI در نواحی مختلف آب ‌و ‌هوایی مشاهده ‌گردید. همبستگی ETo با شاخص SPEI در مناطق کم باران و خشک مقادیر بسیار بالایی را نشان می‌دهد و با کاهش نسبت بارش به ETo، مقدار همبستگی شاخص SPEI با ETo افزایش می‌یابد. همبستگی پارامترهای هواشناسی مؤثر بر ETo با این شاخص‌ها در تمامی موارد کمتر از همبستگی ETo با شاخص‌های خشکسالی می‌باشد و میزان همبستگی این پارامترها با شاخص‌ها، مستقیماً تحت تأثیر همبستگی آن‌ها با ETo قرار دارد. این پارامترها به‌طورضمنی بر خشکسالی تأثیرگذار می‌باشند و تجمیع اثر آن‌ها بر خشکسالی مؤثرتر می‌باشد. با توجه به همبستگی بسیار زیاد ETo با وضعیت خشکسالی در اکثر مناطق موردبررسی و با توجه به نتایج این تحقیق، پیشنهاد می‌شود در مناطق خشک و نیمه‌خشک از شاخص SPEI (در مقایسه با شاخص‌های SPI و RDI) جهت پایش خشکسالی استفاده شود. ضمن‌آنکه استفاده از شاخص SPI در این مناطق به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. در عین حال، در مناطق با نسبت بارش به ETo نزدیک‌به‌یک، استفاده از شاخص‌های مبتنی بر بارش مانند SPI می‌تواند به‌خوبی نشانگر وضعیت خشکسالی منطقه باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The effect of climatic regions in correlation of meteorological drought indexs with some of meteorological parameters

نویسندگان [English]

  • M Yosefi 1
  • H Ansari 2
  • A Mosaedi 3
  • S. Z Samadi 4
1 M.Sc. Student of Water Resources Engineering, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran. ansary@um.ac.ir
3 Professor, Faculty of Natural Resources and Environment, Water Eng. Department. Ferdowsi University of Mashhad, Iran. mosaedi@um.ac.ir
4 Research Associate, Department of Civil and Environmental Engineering, University of South Carolina-Usa. samadi@cec.sc.edu
چکیده [English]

In this study, drought monitoring based on three drought indexes SPI, RDI and SPEI in stations Babolsar, Bandar Abbas, Sabzevar, Shiraz and Zahedan in order to evaluate the impact ofthe evapotranspiration on drought has been paid. Correlation between 12-month scale drought indexes and 12-month moving average for some of the meteorological parameters was calculated. According to the results SPI index showed the highest correlation with rainfall. Also significant correlation between SPEI index and ETo were observed in different climatic areas. ETo correlation in low rainfall and dry areas with SPEI index shows extremely high values and with decrease in precipitation to ETo, the correlation value between SPEI index and ETo were increased. Affecting parameters onETo correlation with drought indices is lower than the correlation ETo with drought indexes and The amount of correlation this parameters with drought indexes, is directly affected by its correlation with ETo. These parameters are implicitly affect the drought and its effects on aggregate drought is more effective. Due to high correlation of parameters ETo with drought conditions in most regions studied is suggested that in arid and semi-arid area SPEI index (compared with indices SPI and RDI) should be used for drought monitoring. On the other hand; the use of SPI index in these areas is not recommended in any way. However, in areas with precipitation to ETo ratio close to one, using based on rainfall indices such as SPI can be well region's status.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought
  • Correlation
  • Reconnaissance Drought Index (RDI)
  • Standardized Precipitation-Evapotranspiration Index (SPEI)
  • Iran
Abramopoulos F, Rosenzweig C, Choudhury B (1988) Improved ground hydrology calculations for global climate models (GCMs) Soil water movement and evapotranspiration. Journal of Climate 1:921– 941

Alijani B, Ghohroudi M, Arabi N (2008) Developing a climate model for Iran using GIS. Theoretical and Applied Climatology 92:103–112

Bryant EA (2005) Natural Hazards. Cambridge, New York and Melbourne:Cambridge University Press

Hatefi A, Mosaedi A, Jabbbari Nooghabi M (2015) The Role of evapotranspiration in meteorological drought monitoring in some climatic regions of the country. Journal of Water and Soil Conservation  23(2):1-21 (In Persian)

Nohi K, Askari A (2005) Assessment of return period wet condition and droughts in the region of Qom. Journal of dryness and agricultural drought 15:47-64 (In Persian)