ارزیابی گزینه‌های مدیریتی برای حفظ پایداری حوضه آبریز در سناریوهای اقلیمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد /منابع آب . دانشگاه رازی

2 استادیار/ گروه مهندسی آب. دانشگاه رازی

3 استادیار /گروه مهندسی آب. دانشگاه رازی

چکیده

در این پژوهش تغییرات پارامترهای اقلیمی دما و بارش در دو دوره 2020-2039 و 2040-2059 با مدل ترکیبی حاصل از میانگین وزنی خروجی هفت مدل اقلیمی تحت سه سناریو انتشار محاسبه شد. سپس آبدهی ورودی به سد جامیشان با خروجی مدل تغییراقلیم در مدل روزانه IHACRES پیش‌بینی‌گردید. بر اساس نتایج شبیه‌سازی سناریوهای ادامه وضع موجود و سناریوهای اقلیمی، در مدل WEAP، گزینه‌های مدیریتی قابل اجرا برای منطقه در هر سناریو مجددا شبیه‌سازی گردید. در این راستا به منظور حفظ پایداری حوضه آبریز، معیارهای اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی در نظرگرفته‌‌شد و برای ارزیابی هر معیار تعدادی شاخص محاسبه‌شد. به‌منظور جلوگیری از اعمال نظر شخصی در انتخاب گزینه برتر از روش‌های وزن‌دهی عددی برای شاخص‌ها استفاده شد. در نهایت حل ماتریس سه بعدی سناریو-گزینه-شاخص، با روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره انجام‌گرفت. نتایج بررسی تغییر اقلیم به صورت کلی نشان‌دهنده کاهش بارش و افزایش دمای سالانه است. نتایج تصمیم‌گیری چند معیاره نشان‌داد تحت سناریو S1، گزینه 6 و 2 بهترین گزینه خواهندبود. در دوره 2020-2039، تحت هر سه سناریو گزینه 4 و 6 بهترین گزینه و در دوره 2040-2059، تحت سناریو‌های A1B و A2، گزینه‌های 4 و 2 و تحت سناریو B1 گزینه‌های 4 و 6 بهترین گزینه هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessment of management alternatives for maintaining watershed sustainability in the climate scenarios

نویسندگان [English]

  • E Panahi 1
  • A Bafkar 2
  • M Hafezparast 3
1 Graduated student of water resources management, Razi University
2 Assistant Professor, Department of Water Engineering, Razi University
3 Assistant Professor, Department of Water Engineering, Razi University
چکیده [English]

In this study, changes in temperature and precipitation in the two periods 2020-2039 and 2040-2059 with the composition of the weighted average of the output of seven climate model is calculated under the three emission scenarios. Then, discharge in to the Jamishan dam in effect of climate change is predicted in IHACRES daily model. Based on the results of the simulation scenarios of status quo and climate scenarios, in the WEAP model, applicable management alternatives to the region in each scenario was simulated again. In this regard, maintaining the sustainability of the basin, social, economic and environmental criteria are considered and assess to each criterion number of indicators was calculated. In order to prevent personal opinion on the preferred alternative numerical objective weighting methods are used for them. Finally three-dimensional matrix, scenario- alternative- index is solved by Multi-criteria decision making methods. In overall, the results of climate change show that the annual precipitation and temperature are decreased and increased respectively. The results of multi- criteria decision making shows that in S1 scenario the 6 and 2 alternatives, respectively are the best. In the period of 2020-2039, under all three scenarios, alternative 4 and 6 are the best and in the period of 2040-2059, in the A1B and A2, alternative 4 and 2 and in the scenario B1 alternative 4 and 6 are the best.

کلیدواژه‌ها [English]

  • climate scenarios
  • Watershed Sustainability
  • Management alternative
  • Multi-criteria decision making
 
 
Aghaii S, fardhosayni A, alizade A, gazerani H (2014) The impact of management scenarios on water resources of Mashhad sycamore using WEAP. The Fifth Conference of Iran Water Resources Management (In Persian)

American Society of Civil Engineers (ASCE) (1998) Sustainability criteria for water resources systems. Task Committee on Sustainability Criteria, Water Resources Planning and Management Division.

Hafezparast M, Araghinezhad SH (2015) Basin water resources decision support system based on indices calculated (Case Study: Watershed Aras River). Journal of Water Research 9(2):101-110 (In Persian)

Hafezparast M, Araghinezhad SH, Sharifazari S (2015) Sustainability criteria in assessment of integrated water resources management in the Aras Basin based on DPSIR approach. Journal of Soil and Water Conservation 22(2):61-77 (In Persian)

Hamlat A, Errih M, Guidoum A (2012) Simulation of water resource management scenarios in western Algeria watersheds using WEAP model. Arab Journal of Geosci. 6(7):2225-2236

Hollerman  B, Giertz, S & Diekkruger B (2010) Bennin 2025: balancing future water availability and demand using the WEAP water evaluation and planning system. Water Resource Management 24(13):3591-3613

Li Xue, Yue Zh, Chunli ShI, Jian Sh, Zhong L, and Yuqiu W (2015) Application of water evaluation and planning (WEAP) model for water resources management strategy estimation in coastal Binhai New Area, China. Jornal of Ocean & Coastal Management 106 (2015):97-109

Shafaiianfard D, Koohianafzal F, Yakhkeshi MA (2014) Options determine the best utilization of water resources using WEAP model and analysis Multiple Attribute Decision Making (Case Study: Zaringol basin). Journal of Watershed Management 5(9):29-45

Yilmaz B, Harmancioglu NB (2010) An indicator based assessment for water resources management in Gediz River Basin, Turkey. Water Resources Management 24(15) 4359-4379

Zarghami M, Abdi A, Babaeian I, Hassanzadeh Y & Kanani R (2011) Impact of climate change on runoffs in East Azarbaijan, Iran. Global and Planetary Change 18(3):137-146