بررسی و تحلیل روند تبخیر و تعرق گیاه مرجع با استفاده از آزمون اسپیرمن در ایستگاه‌های سینوپتیک استان کردستان

نوع مقاله: یادداشت فنی (5 صفحه)

نویسندگان

1 استادیار / گروه علوم خاک .دانشگاه ارومیه

2 کارشناسی ارشد/ مهندسی منابع آب. دانشگاه تبریز

3 کارشناسی ارشد/زمین شناسی زیست محیطی. دانشگاه ارومیه

چکیده

در این پژوهش روند تبخیر و تعرق گیاه مرجع به روش پنمن مانتیث (FAO56) و پارامترهای هواشناسی مانند سرعت باد، ساعات آفتابی، رطوبت نسبی، حداکثر درجه حرارت و حداقل درجه حرارت برای 4 ایستگاه‌ سینوپتیک استان کردستان در سری‌های زمانی ماهانه، فصلی و سالانه با استفاده از آزمون ناپارامتری اسپیرمن مورد بررسی قرار گرفت. برای تعیین شیب روند، از آزمون تخمین‌گر سِن استفاده شد. همچنین در این پژوهش تحلیل حساسیت ET0 به پارامترهای هواشناسی به کمک روش رگرسیون چندگانه خطی گام به گام سنجیده شد. نتایج نشان داد که روند سالانه تبخیر و تعرق برای ایستگاه سنندج افزایشی و معنی‌دار بود. شیب خط روند برای سه ایستگاه سنندج، زرینه و بیجار در همه سری‌های زمانی ماهانه، فصلی و سالانه مثبت بود. علاوه‌ بر این، برای سه ایستگاه مذکور در سری فصلی زمستان و تابستان روند افزایشی معنی‌دار مشاهده شد. در شش ماهه گرم سال، افزایش روند از نظر آماری در سطح 5 درصد برای متغیر حداکثر درجه حرارت در ایستگاه‌های سنندج و بیجار معنی‌دار بود. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که در ماه‌های گرم سال متغیرهای ساعات آفتابی و حداکثر درجه حرارت مهم‌ترین پارامترهای مؤثر بر تبخیر- تعرق گیاه مرجع هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Trends analysis of reference evaporation in the synoptic sites of Kurdistan province using Spearman’s test

نویسندگان [English]

  • F. Asadzadeh 1
  • M. Kaki 2
  • S. Shakiba 3
1 Assistant Professor, Department of Soil Science, Urmia University
2 M.Sc. Alumni, Department of Water Engineering, University of Tabriz
3 M.Sc. Alumni, Department of Geology, Urmia University
چکیده [English]

In this paper reference evaporation Penman-Monteith (FAO56) and meteorological parameters such as wind speed, sunshine duration, humidity, maximum and minimum temperature trends at monthly, seasonal and annual time scales were analyzed by using Spearman’s nonparametric test for four synoptic sites of Kurdistan province in Iran. For each time series, trend lines were extracted using Sen’s estimator. Also the sensitivity analysis of meteorological parameters was performed by step by step multiple linear regression method. Results indicated a significant increasing trend for reference evaporation in Sanandaj station.the slope of trend lines for Sanandaj, Zarinhe and Bijar stations were positive on the monthly, seasonal and annual time scales. In these three stations a significant increasing trend was also observed for both winter and summer seasons. Trend analysis of the maximum temperature of Bijar and Sanandaj stations revealed an increasing trend for warm season. Sunshine duration and maximum temperature were found to the most dominant variables influencing reference evaporation in Kordestan province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Meteorological parameters
  • evaporation
  • Sen’s Estimator
  • Kordestan

Abtew W, Obeysekera J, Iricanin N (2011) Pan evaporation and potential evapotranspiration trends in South Florida. Hydrological Processes 25(6):958-69

Alizadeh A (2015) Applied hydrology principles. 28th edition. Emam Reza University Press. 946p (In Persian)

Allen RG, Pereira LS, Raes D, Smith M (1998) Crop evapotranspiration-guidelines for computing crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper 56. FAO, Rome. 300(9):D05109

Burn DH, Hesch NM (2007) Trends in evaporation for the Canadian Prairies. Journal of Hydrology 336(1):61-73

Dinpashoh Y, Jhajharia D, Fakheri-Fard A, Singh VP, Kahya E (2011) Trends in reference crop evapotranspiration over Iran. Journal of Hydrology 399(3):422-33

Gocic M, Trajkovic S (2014) Analysis of trends in reference evapotranspiration data in a humid climate. Hydrological Sciences Journal 59(1):65-80

Hess TM (1998) Trends in reference evapotranspiration in the North East Arid Zone of Nigeria, 1961–91. Journal of Arid Environments 38(1):99-115

Jhajharia D, Shrivastava SK, Sarkar D, Sarkar S (2009) Temporal characteristics of pan evaporation trends under the humid conditions of northeast India. Agricultural and Forest Meteorology 149(5):763-70

Sen PK (1968) Estimates of the regression coefficient based on Kendall's tau. Journal of the American Statistical Association 63(324):1379-1389

Shadmani M, Marofi S, Roknian M (2012) Trend analysis in reference evapotranspiration using Mann-Kendall and Spearman’s Rho tests in arid regions of Iran. Water Resources Management 26(1):211-24

Tabari H, Marofi S, Aeini A, Talaee PH, Mohammadi K (2011) Trend analysis of reference evapotranspiration in the western half of Iran. Agricultural and Forest Meteorology 151(2):128-36

Wang Y, Jiang T, Bothe O, Fraedrich K (2007) Changes of pan evaporation and reference evapotranspiration in the Yangtze River basin. Theoretical and Applied Climatology 90(1-2):13-23

Yue S, Pilon P, Cavadias G (2002) Power of the Mann–Kendall and Spearman's rho tests for detecting monotonic trends in hydrological series. Journal of Hydrology 259(1):254-71