برآورد ابرناکی در جو ایران با استفاده از فرآورده‌های ابر پرتوسنج طیفی تصویربرداری چندزاویه‌ای (MISR)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

2 دانشجوی دکترای اقلیم شناسی، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

چکیده

 
ابرناکی از اهمیت ویژه‌ای در میان سایر عناصر اقلیمی برخوردار است و از جمله مباحث مهم در پیش‌بینی تغییرات اقلیمی در مقیاس جهانی و منطقه‌‌ای می‌باشد. هدف از این پژوهش بررسی توزیع مکانی و برآورد میانگین بلندمدت ابرناکی در مقیاس زمانی فصلی و ماهانه در محدوده‌ی جغرافیایی جو ایران است. بنابراین از فراورده‌های ابر سنجنده‌ی MISR ‌در طول سال‌های 2019-2001 استفاده گردید. فراورده‌های ابر مورد استفاده با گام‌های زمانی ماهانه و مکانی0.5° x 0.5° استخراج و پس از کنترل کیفی و پیش‌پردازش، برای ساخت لایه‌های شبکه‌ای به کار گرفته ‌شد. جهت بررسی صحت داده‌های ابرناکی سنجنده‌ی MISR از داده‎های پوشش ابر 44 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک استفاده گردید. براساس نتایج؛ میانگین درصد ابرناکی در جو ایران حدود 25 درصد است ‌که در مقایسه با میانگین ابرناکی جهانی (50 درصد) ایران کشوری کم‌ابر می‌باشد. در بررسی بلندمدت، بیشینه‌ی ابرناکی در سواحل جنوبی و غربی دریای خزر و پس از آن در نواحی مرتفع آذربایجان، زاگرس و خراسان برآورد گردید. از سویی دیگر کمترین مقدار ابرناکی در گستره‌ی وسیعی از ایران مرکزی، شرق و جنوب‌شرق ایران مشاهده‌ شد. در میان فصول بیشترین درصد ابرناکی در فصل زمستان و کمترین مقدار آن در فصل تابستان به دست آمد. در مقیاس زمانی ماهانه مشخص گردید که بیشترین/کمترین درصد ابرناکی مربوط به ماه‎های فوریه/سپتامبر (بهمن/شهریور) است. این تفاوت‌ها نشان‎دهنده‌ی تغییرات وضعیت آب‌وهوایی در طول ماه‌های مختلف سال ‌است. از دیگر نتایج، روند کاهشی درصد ابرناکی در طول سری زمانی مورد مطالعه ‌است که بررسی آن از منظر گرمایش جهانی و تغییر‌اقلیم مهم می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Estimation of Cloud Fraction in the Atmosphere of Iran Using Multi-angle Imaging SpectroRadiometer (MISR)

نویسندگان [English]

  • Koohzad Raispour 1
  • Robabeh Razmi 2
1 Department of Geography, Faculty of Humanities, University of Zanjan, Zanjan, Iran.
2 PhD student in Climatology, Department of Geography, Faculty of Humanities, University of Zanjan, Zanjan, Iran.
چکیده [English]

Cloudiness is of particular importance among other climatic elements and is one of the important issues in predicting climate change on a global and regional scale. The purpose of this study is to investigate the spatial distribution and estimate the long-term average of cloudiness on a seasonal and monthly time scale in the geographical area of Iran's atmosphere. MISR products were used during the years 2001-2019. The cloud products used were extracted with monthly temporal resolution and spatial resolution of 0.5° x 0.5° and after quality control and preprocessing, were used to build network layers. Cloud cover data from 44 synoptic meteorological stations were used to verify the accuracy of the cloud data of the MISR sensor.Based on the results; The average percentage of cloudiness in Iran's atmosphere is about 25%, which is a with few cloud country compared to the global average cloudiness (50%) of Iran. In the long-term study, the maximum cloudiness was estimated on the southern and western coasts of the Caspian Sea and then in the highlands of Azerbaijan, Zagros and Khorasan. Among the seasons, the highest cloud fraction was estimated in winter and the lowest in summer. On a monthly time scale, it was found that the highest/ lowest amount of cloud fraction is related to February/September. These differences indicate changes in the weather during different months of the year. Another result is the decreasing trend of cloud fraction the study period, which is important in terms of global warming and climate change.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cloud Fraction
  • MISR Sensor
  • temporal and spatial distribution
  • Atmosphere of Iran