ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت قزوین از نظر شاخص‌های خورندگی و رسوب‌گذاری به‌منظور استفاده از سامانه‌های آبیاری قطره‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه گیلان

2 کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکدة علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

چکیده

کیفیت آب در آبیاری قطره‌ای برای جلوگیری از رسوب‌گذاری و خوردگی اجزای سامانه بسیار مهم است. در کشور بیشتر از منابع آب زیرزمینی در آبیاری قطره‌ای استفاده می‌شود. استان قزوین یکی از استان‌هایی است که با مشکل کم‌آبی مواجه شده است. لذا استفاده از آبیاری قطره‌ای مورد توجه کشاورزان قرار گرفته است. هدف از مطالعه حاضر بررسی کیفیت آب‌های زیرزمینی با توجه به دو خاصیت رسوب‌گذاری و خورندگی است. برای این منظور از شاخص‌های لانژیلیر (LSI)، رایزنر (RSI) و پوکوریوس (PSI) برای تعیین خاصیت رسوب‌گذاری و خورندگی آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه استفاده شد. سپس از زمین‌آمار برای تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی از شاخص‌ها استفاده شد. در ادامه روند زمانی تغییرات این شاخص‌ها بررسی شد. با توجه به نتایج شاخص LSI با استفاده از کریجینگ معمولی، بیشتر مساحت محدوده دشت قزوین در بازه 0 تا 2 قرار دارد که نشان از رسوبگذاری کم، متوسط و در برخی از سال‌ها رسوبگذاری زیاد آب‌های زیرزمینی می‌باشد. همچنین با توجه به نتایج شاخص RSI بیشتر مساحت محدوده استان در بازه 6 تا 7 قرار دارد که نشان از خورندگی کم آب‌های زیرزمینی می‌باشد. نتایج کریجینگ شاخص که با توجه به شاخص LSI، مساحت 80 تا 100 درصد منابع آب زیرزمینی قزوین بیش از حد آستانه می‌باشد. همچنین نتایج شاخص RSI، بیش‌ترین درصد مساحت محدوده مطالعاتی، 80 تا 100 درصد بیش از حد آستانه قرار دارد. بنابراین، در پهنه‌هایی که مشکل رسوب‌گذاری وجود دارد برای جلوگیری از گرفتگی قطره‌چکان‌ها اقداماتی نظیر اسیدزنی به آب آبیاری یا آبشویی دوره‌ای با اسید توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Groundwater Quality in Qazvin Plain in Terms of Corrosion and Sedimentation Indices for Use in Drip Irrigation Systems

نویسنده [English]

  • Jaber Salehpoor 2
2 M.Sc. Graduate in Water Resources Engineering, Department of Water Engineering, Faculty of Agricultural Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran
چکیده [English]

Water quality in drip irrigation is crucial to prevent scaling formation and corrosion of system components. Groundwater resources are mostly used in drip irrigation. Qazvin province is one of the provinces facing water shortage. Therefore, the use of drip irrigation has attracted the attention of farmers. The purpose of the present study is to investigate the quality of groundwater with regard to sedimentation and corrosion properties. For this purpose, Langelier (LSI), Ryznar (RSI), and Puckorius (PSI) indices were used to determine the scaling formation and corrosion properties of groundwater in the study area. Then, the geostatistical methods were used to prepare zoning maps of the indices. The temporal trend of changes in these indices is then examined. According to the results of LSI index using Ordinary kriging, most of the area of Qazvin plain is in the range of 0 to 2 indicating low, moderate, and in some year high groundwater deposition. Also, according to the results of RSI index, most of the province is in the range of 6 to 7, indicating low corrosion of groundwater. Indicator kriging results according to the LSI index, showed that the area of 80 to 100% of Qazvin groundwater resources is higher than the threshold. Also the results of the RSI index, the highest percentage of study area, are 80% to 100% above the threshold. Therefore, in areas where there is a problem with scaling formation, measures such as acidification of irrigation water or periodic acid flashing are recommended to prevent emitter clogging.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Trend Analysis
  • Zoning maps
  • Langelier index