تحلیل عدم قطعیت ناشی از کاربرد روش‌های مختلف برآورد نفوذ بر عملکرد مدل بارش-رواناب HEC-HMS با استفاده از الگوریتم GLUE

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب/ دانشگاه بین المللی خمینی (ره)، قزوین.

2 استادیار /گروه مهندسی آب، دانشگاه بین‌المللی خمینی ، قزوین.

چکیده

تعداد زیاد پارامترهای ورودی مدل‌های بارش- رواناب و نبود درک فیزیکی از آن‌ها، کاربرد این مدل‌ها را به ویژه در مرحله واسنجی با مشکل مواجه می‌نماید. پژوهش حاضر با هدف بررسی عدم ‌قطعیت ناشی از روش‌های مختلف برآورد نفوذ (Green-Ampt، SCS-CN، Exponential، Smith-Parlange، Initial-Constant و Deficit-Constant) بر هیدروگراف سیلاب شبیه‌سازی شده توسط مدل‌ HEC-HMS و با استفاده از الگوریتم GLUE به انجام رسیده است. نتایج نشان که استفاده از هر کدام از روابط مختلف نفوذ، باند عدم قطعیت متفاوتی را بر هیدروگراف سیلاب شبیه‌سازی شده توسط مدل تحمیل می‌نماید. محاسبات انجام شده حاکی از آن است که در صورت استفاده از دو معادله نفوذ SCS و Smith-Parlange به علت دارا بودن بیشترین مقدار P-Factor (به ترتیب معادل 78/0 و 72/0) و کمترین مقدار ARIL (به ترتیب معادل 39/0 و 40/0)، عدم قطعیت کمتری بر خروجی مدل HEC-HMS می‌گردد. علاوه‌بر این، روابط مذکور به علت دارا بودن پارامترهای حساس کمتر از کارائی به مراتب بالاتری نسبت به دیگر روشها برخوردار می‌باشند. برخلاف روشهای مذکور، عدم قطعیت ناشی از کاربرد معادلات نفوذ Initial & Constant و Deficit & Constant برای برآورد هیدروگراف سیلاب نسبتاً بالا بوده و درصد کمتری از داده‌های مشاهداتی در پهنای باند عدم قطعیت 95% قرار می‌گیرند. تحلیل حساسیت پارامترهای ورودی هر کدام از معادلات نفوذ با استفاده از آماره d روش غیرپارامتریک کلموگراف-اسمیرنوف نیز نشان داد که پارامترهایی که دارای توزیع با شیب زیاد و شکل کشیده‌ای هستند، به ترتیب دارای عدم قطعیت کم و زیاد می‌باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Uncertainty Analysis due to the Application of Different Infiltration Methods on the Performance of HEC-HMS model Using GLUE Algorithm

نویسندگان [English]

  • Sara Roodaki 1
  • Asghar Azizian 2
1 M.Sc. in Water Resources Engineering, Water engineering Department, Khomeini International University, Qazvin, Iran.
2 Assistant Professor, Water engineering Department, Khomeini International University, Qazvin, Iran.
چکیده [English]

Quantifying the uncertainty contribution of important factors on the performance of rainfall-runoff models has always been one of the major challenges for researchers and hydrologists. The main problems of applying these models especially in calibration period are the large number of required parameters and the lack of physical understanding for some of them. This research addressed the uncertainty contribution of different infiltration methods (Green-Ampt, SCS-CN, Exponential, Smith-Parlange, Initial-Constant and Deficit-Constant) on the performance of HEC-HMS model using GLUE algorithm. Results showed that using each of infiltration methods imposes different uncertainty bounds on the simulated flood hydrograph by HEC-HMS. Findings indicate that SCS-CN and Smith-Parlange owing to have the higher P-factor (0.78 and 0.72) and lower ARIL (0.39 and 0.40) values, enforce minimum uncertainty on the model output. In addition, the mentioned infiltration methods have the fewer sensitive parameters and then performs better than other methods. In contrast, the uncertainty of applying Initial-Constant and Deficit-Constant methods for simulation of flood hydrograph is relatively high the smaller percentage of the observed data are within the 95% uncertainty bandwidth. Moreover, sensitivity analysis of the parameters of each of the infiltration methods using the nonparametric Kolmogorov–Smirnov (D) test showed that parameters with the sharp and peaked distributions indicate well-identifiable parameters, while flat and spread distributions indicate uncertain parameters. Overall, the outcomes of this study prove that GLUE algorithm has high ability to determine the optimal range of rainfall-runoff model parameters and the prediction uncertainty bandwidth.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hydrological model
  • Uncertainty
  • GLUE algorithm
  • Flood Routing
  • Effective Rainfall