بهره‌برداری تلفیقی پایدار از منابع آب در بخش کشاورزی: رویکرد ذخیره سیکلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علم و صنعت

2 دانشگاه علم و صنعت ایران

3 گروه مهندسی آب؛ دانشکده مهندسی عمران؛ دانشگاه علم و صنعت ایران

چکیده

بخش کشاورزی، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده منابع آب است. بنابراین تخصیص پایدار آب به این بخش، امری لازم و ضروری است. منابع تأمین‌کننده نیاز آبی بخش کشاورزی منابع آب سطحی و زیرزمینی می باشند. مطالعات پیشین نشان داده اند که استفاده تلفیقی از منابع آب سطحی و زیرزمینی می‌تواند عرضه آب را مطمئن‌تر کرده و عدم قطعیت های آن را به شدت کاهش دهد. از رویکردهای بهره‌برداری تلفیقی از منابع آب های سطحی و زیرزمینی، می‌توان به دو رویکرد بهره برداری سیکلی و غیرسیکلی(سنتی) اشاره نمود. تفاوت اصلی این دو رویکرد در شیوه تغذیه مصنوعی آن هاست، به طوری که در سیستم های ذخیره غیرسیکلی، تغذیه مصنوعی فقط در مواقع سرریز آب از مخزن سطحی رخ می دهد و در مقابل در سیستم های ذخیره سیکلی، تغذیه مصنوعی می تواند در هر زمانی صورت پذیرد. به عبارت بهتر، در سیستم های غیرسیکلی، آب تنظیم شده هیچ گاه به سمت مناطق تغذیه مصنوعی هدایت نمی گردد. در این مطالعه، ضمن ارائه مفهوم و مدل برنامه ریاضی بهره برداری غیرسیکلی، پایداری تخصیص آب به بخش کشاورزی با رویکردهای سیکلی و غیرسیکلی کمی و مقایسه گشتند. نتایج نشان داد که در بهره‌برداری سیکلی از سیستم، با تغذیه آبخوان در فصول تر و استفاده از ذخیره آن در فصول خشک، به میزان قابل‌توجهی از هدررفت آب جلوگیری می‌شود. لذا با مدیریت و تنظیم بیشتر آب سطحی در بهره برداری سیکلی در مقایسه با بهره‌برداری غیرسیکلی، شاخص پایداری از 0.69 به 0.86 افزایش یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sustainable Conjunctive operation of water resources in Agriculture Sector: Cyclic Storage Approach

نویسندگان [English]

  • abbas afshar 1
  • Mina Khosravi 2
  • Amir Molajou 3
1 Iran University of Science & Technology
2 Iran University of Science and Technology
3 Water Resources Engineering Department, Faculty of Civil Engineering , Iran University of Science and Technology
چکیده [English]

The agricultural sector is the largest consumer of water resources. Therefore, Sustainable water allocation to this sector is more essential. Surface and groundwater are both important sources for agriculture water supply. Previous studies have emphasized that the conjunctive water use of surface and groundwater can reduce the risks associated with uncertain surface water supplies and their fluctuations. The cyclic and noncyclic(traditional) storage systems are two main kinds of conjunctive water use systems. The main difference between these storage systems is their method of artificial recharge which in the noncyclic storage system, the artificial recharge only occurs during the spill, but in the cyclic storage system, the artificial recharge can occur any time. In other words, the regulated water is not allocated to artificial recharge area in noncyclic method. In the current study it was tried to quantize and compare Sustainability of water allocation in the agriculture sector with cyclic and noncyclic approaches. The results indicated that in the noncyclic operation of the system, the aquifer is recharged in wet season and its storage used in dry season. Therefore, by management and regulation of surface water in cyclic operation compared with noncyclic operation, the sustainability index increases from 0.69 to 0.86, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agriculture
  • Conjunctive Operation
  • Cyclic Operation
  • Noncyclic Operation
  • Sustainability Index