ارزیابی آب تجدیدپذیر حوضه آبریز دریاچه ارومیه با کمک مدل GLEAM

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری منابع آب / گروه آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه.

2 پروفسور/ گروه آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه.

چکیده

دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه داخلی و یکی از دریاچه‌های بسیار شور جهان است. مساحت حوضه آبریز آنKm2 51876 است. در سال‌های اخیر به علت برداشت بی‌رویه از منابع آب، پروژه‌های جاه‌طلبانه و کاهش بارش‌ها، تراز سطح دریاچه با افت چشمگیری روبرو شده است. یکی از عوامل مهم برای بررسی کاهش تراز دریاچه ارومیه، ارزیابی بیلان آبی حوضه آبریز آن می‌باشد که در این تحقیق، جهت ارزیابی بیلان آبی از روش‌های مختلفی مانند مدل GLEAM، بیلان آبی دریاچه و مطالعات بهنگام سازی مدیریت منابع آب ایران استفاده شده است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از مدل GLEAM آب تجدید پذیر حوضه در سال آبی 1395-1394 برابرMCM 5780.59 بوده که بیش از 83% آن صرف کشاورزی شده است؛ مجموع مصارف شرب، صنعت و کشاورزی حوضه آبریز دریاچه دریاچه معادلMCM5408.97 که معادل 93.5% آب تجدید پذیر حوضه می‌باشد ؛ آب تجدید پذیر تخمین زده شده با استناد به مطالعات شرکت مدیریت منابع آب حدود 3% کمتر و این مقدار با استناد به داده‌های آماری 45% بیشتر از نتایج GLEAM محاسبه شده است. نکته حائز اهمیت دیگر این است که حوضه در سال آبی مذکورMCM 1541.02 از پتانسیل آبی خود را استفاده کرده که از این مقدار تنهاMCM 421.4 آن مربوط به افت سطح آب در دریاچه بوده وMCM 1119.62 باقیمانده از سفره‌های آب زیرزمینی تأمین شده که منجر به افت تراز آب زیرزمینی در کل حوضه شده است. این در حالی است که آمار ارائه‌شده از جانب شرکت مدیریت منابع آب، برداشت از آب‌های زیرزمینی را در سال آبی 90-89،MCM 2210.99 اعلام داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of renewable water resources of Urmia Lake Basin using GLEAM

نویسندگان [English]

  • Mostafa Banitalebi Dehkordi 1
  • Hossein Rezaie 2
1 Ph.D. Student in Water Resources Engineering, Water Engineering Department, Agriculture Faculty, Urmia University, Iran.
2 Professor, Water Engineering Department, Agriculture Faculty, Urmia University, Iran.
چکیده [English]

Lake Urmia, located at northwestern of Iran, is the biggest internal lake of Iran and one of the most hyper saline lakes of the world. The area of its basin is 51876 km2 and consists of several rivers, which Zarrine Roud, Simine Roud and Aji Chay are the most important ones among them. In recent years, as a consequence of excessive water discharge from water resources, ambitious water projects and precipitation reduction, lake water level has been reduced.
In this research, in order to evaluate basin’s water balance, different tools like GLEAM, lake water balance and Iran water resources management company’s research have been used. Based on achieved results from GLEAM, basin’s Natural Renewable Water (NRW) for year 1394-1395 have been 5780.59 MCM; this is while more than 83% of it has been used in agriculture. The estimated Available Water based on Iran Water Resources Management Company’s research have been 3% less and also calculated Available Water based on historical data 45% more than GLEAM’s result
Another important note is that 1541.02 MCM of Unavailable Water (Potential Water) have been used by basin, in which, 421.4 MCM of it provided by reduction in lake’s water level and remaining 1119.62 MCM, have been provided by groundwater supplies, caused reduction in ground water level in the basin; this is while official statistics, released by Iran Water Resources Management Company (IWRMC), have reported this amount 2210.99 MCM for year 1389-1390.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lake Urmia basin
  • Available water
  • Actual Evapotranspiration
  • GLEAM
Delju A, Ceylan A, Piguet E, Rebetez M (2013) Observed climate variability and change in Urmia Lake Basin, Iran. Theoretical and Applied Climatology 111:285-296
Factbook, The World (2015) Total renewable water resources. The World Factbook Archived from The Original on 2015-06-12. Retrieved 2015-06-20
Fathian F, Morid S, Kahya E (2015)  Identification of trends in hydrological and climatic variables in Urmia Lake basin, Iran. Theoretical and Applied Climatology 119(3-4):443-464
Gash J H C (1979) An analytical model of rainfall interception by forests. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society 105(443):43-55
Iran Ministry of Energy (2015) Macro planning bureau. The National Water Master Plan Study in the Urmia Lake Basin Area. fifth volume: Water Resources Evaluation, Year (2010) (In Persian)
Javadian M, Kordi F, Tajrishi M (2018) Comparing different methods of actual evapotranspiration estimation in Urmia Lake Basin. 11th International Congress of Civil Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran (In Persian)
Jean Margat R (1996) FAO/BRGM. Les ressources en eau: Manuels & méthodes nº 28. 148 pp
Martens B, Gonzalez Miralles D, Lievens H, Van Der Schalie R, De Jeu R A, Fernández-Prieto D,Verhoest N (2017) GLEAM v3:Satellite-based land evaporation and root-zone soil moisture. Geoscientific Model Development 10(5):1903-1925
Miralles D G, Holmes T R H, De Jeu R A M, Gash J H C, Meesters A G C A, Dolman A J (2011) Global land-surface evaporation estimated from satellite-based observations. Hydrology and Earth System Science 15:453:469
Moghaddasi M, Morid S, Delavar M, Hosseini Safa H (2019) Challenges and compromises of agricultural water supply and environmental water right in the lake Urmia Basin. Journal of Iran-Water Resources Research 15(2):30-40 (In Persian)
Ulrp, Urmia Lake Restoration Program (2015) Urmia lake restoration plan; challenges and solutions. Package I (In Persian)
Yang X, Yong B, Ren L, Zhang Y, Long D (2017) Multi-scale validation of GLEAM evapotranspiration products over China via ChinaFLUX ET measurements. International journal of Remote Sensing 38(20):5688-5709