تحلیل ردّپای آب تولید، صادرات و واردات شکر در ایران برای دوره 1393-1384

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس، گروه مهندسی منابع آب

3 موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی - سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

چکیده

عدم توازن بین عرضه و تقاضای آب در کشور، مدیریت منابع آب را به خصوص در بخش کشاورزی با چالش روبرو ساخته است. از طرفی مبادلات بین المللی محصولات کشاورزی و تجارت آب مجازی که به عنوان آب نهفته شده در کالاها تعریف میشود، میتواند یکی از راهکارهای مدیریت آب باشد. آب پنهان یا آب نهفته مقدار آبی است که در فرآیند تولید یک کالا یا محصول از لحظه شروع تا پایان، مصرف میشود. این مفهوم همچنین به صورت آب مجازی یا آب سایه ای نیز شناخته میشود. چغندرقند و نیشکر از جمله محصولاتی میباشند که نیاز آبی بالایی دارند. در این تحقیق با استفاده از نرم افزار کراپ وات مقدار نیاز آبی خالص و آب مجازی تولید محصول چغندرقند، نیشکر و شکر حاصل از آنها محاسبه گردید و سپس به بررسی مبادله آب مجازی و میزان وابستگی این محصولات به سایر کشورها پرداخته شد. در این تحقیق نشان داده شد که در صورت واردات شکر از سایر کشورها، به جای تولید در داخل براساس کشت چغندرقند و نیشکر در استانهای مختلف ایران، در مجموع حدود 13 میلیارد مترمکعب آب در طی دوره 1393-1384 صرفه جویی میشد. درعین حال، براساس آمار واردات شکر در دوره مزبور، بیشترین میزان واردات آب مجازی این محصول مربوط به کشورهای امارات متحده عربی، برزیل، سوئیس، انگلستان و هند میباشد. با توجه به اثرات بلند مدت تجارت آب مجازی، وابستگی بیش از حد به سایر کشورها ریسک امنیتی به دنبال دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Water footprint analysis of sugar export/import and production in Iran for the period of 2005-2014

نویسندگان [English]

  • tayebeh omidi 1
  • Ali Bagheri 2
  • Nader Heydari 3
1 tmu
2 Tarbiat Modares University, Department of Water Resources Engineering
3 Iranian Agricultural Engineering Research Institute (AERI); Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO)
چکیده [English]

The national imbalance between supply and water demand is one of the most important issues of water resources management, especially in the agricultural sector. On the other hand, international exchange of agricultural products and virtual water trade, which is defined as the water embedded in goods, can be regarded as a means to manage water resources. Sugar beet is one of the products produced with high water demands and low productivity in the country. Using the Cropwat software, we calculated the amount of pure water demand and the virtual water associated to production of sugar beet, sugarcane, and the corresponding produced sugar in this study. We also investigated the virtual water exchange and its dependency on other countries. In this study, it was shown that in the case of importing sugar from other countries, about 13 billion cubic meters of water would be saved during 2005 – 2014, but, Iran would become a totally sugar importer during that period. In that period, the major origins of importing sugar were from UAE, Brazil, Switzerland, England and India. Care should be taken considering the long-term effects of virtual water import due to increasing of the country water dependency on other countries, which could be under different risks of security and climate change. The concept of virtual water trade is expected to be embedded in export/import policy making as an important issue in terms of water and food security.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Virtual Water Trading
  • Embedded Water
  • Sugar Export/import Policy Making
  • Water dependency