تاثیر خشکسالی بر کمیت و کیفیت آب رودخانه دز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ازاد اهواز

2 دانشگاه آزاد واحد اهواز

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

چکیده

این تحقیق با هدف بررسی و تحلیل اثرات خشکسالی از طریق محاسبه شاخص SPI برکمیت و کیفیت آب رودخانه دز انجام شد. برای تعیین خشکسالی، آمار هواشناسی 10 ساله (1393-1384) از ایستگاه‎های هواشناسی حسینیه، دزفول و شوش و برای ارزیابی تاثیر خشکسالی بر کمیت و کیفیت آب رودخانه، آمار دبی و پارامتر‌های کیفی آب رودخانه دز مربوط به 7 ایستگاه هیدرومتری در طول مسیر، از سازمان آب و برق خوزستان اخذ گردید. فراوانی میانگین آنیون‌های محلول در ایستگاه‌های هیدرومتری رودخانه دز به صورت HCO3>SO4>C ومقادیر کاتیون-های اصلی محلول در آب نیز به‌صورت Ca>Na>Mg بدست آمد. نتایج تجزیه واریانس پارامتر‌های کیفی آب نشان داد اثر ایستگاه و سال بر میزان دبی، هدایت الکتریکی (EC)، مواد محلول آب (TDS)، سدیم قابل تبادل آب (SARIW)، pH، غلظت کلر (Cl)، بی‌کربنات (HCO3)، کلسیم (Ca)، منیزیم (Mg)، سدیم (Na) و سولفات (SO4)، اختلاف معنی‌داری در سطح اطمینان % 99‌ دارد. بررسی روند تغییرات شوری آب دز نشان داد در ایستگاه‌های سپید دشت سزار، سپید دشت زاز و تنگ پنج سزار روند تغییرات شوری معنی دار نیست این درحالی است که در ایستگاه‌های پایین دست رودخانه روند تغییرات شوری معنی‎دار و مثبت است. شدید‌ترین خشکسالی در ایستگاه حسینیه و دزفول در سال 1387 و در ایستگاه شوش در سال 1390 رخ داد. در سال‌های خشکسالی میزان شوری آب رودخانه دز به طور متوسط % 24/15 افزایش داشت. نتایج تحقیق نشان داد پدیده خشکسالی پارامتر‌ی است که در کنار مسایل انتقال آب، تغییر کاربری اراضی و مدیریت صحیح عوامل آلاینده، بر کیفیت آب موثر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of Drought on the Water Quality and Quantity of Dez River

نویسندگان [English]

  • saeed Azish 1
  • Davoud Khodadadi Dehkordi 3
1 . Department of Water Science Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
3 Islamic Azad University, Ahvaz Branch.
چکیده [English]

The aim of this study was the evaluation of drought effects through SPI index assessment on the water quality of the Dez River. For the determining the drought, ten-year meteorological data (2005-2014) were achieved through the weather stations of Hussainiya, Dezful, and Shush and for impact evaluation of drought on the water quality of the Dez River, discharge statistics and qualitative parameters related to seven hydrometric stations along the Dez River achieved through Khuzestan Water And Power Authority. The mean frequency of dissolved anions and cations in the hydrometric stations of the Dez River achieved like HCO3>SO4>Cl and Ca>Na>Mg. The variance analysis of the water qualitative parameters showed that the effect of station and year on the amounts of discharge, EC, TDS, SARIW, pH, Cl, HCO3, Ca, Mg, Na, and SO4 had a significant difference (P

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought
  • Dez river
  • mann-kendall test
  • SPI Index