استفاده از میانگین وزن‌دار مرتب (OWA) برای تهیه نقشه نواحی مناسب جهت تغذیه آب زیر‌زمینی در محدوده دشت سلفچگان قم، ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران.

2 ایران، تهران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشکده عمران، گروه منابع آب

چکیده

با توجه به اهمیت کاهش سطح آب‌های زیر‌زمینی در مناطق با اقلیم خشک، ارائه روش‌های مناسب جهت تعیین مناطق مناسب برای تغذیه آب‌های زیر‌زمینی از اهمیت بالایی برخوردار است. از این رو، هدف این تحقیق، استفاده از عملگر تصمیم‌گیری چندشاخصه میانگین وزن دار مرتب (OWA) و روش فازی سازی لایه‌ها برای تولید نقشه‌های نواحی مناسب جهت تغذیه آب زیرزمینی برای محدوده سلفچگان واقع در استان قم بود. در این راستا از لایه های اطلاعاتی شامل اطلاعات چاه‌ها، نقشه‌ها و گزارش‌های خاک‌شناسی، مدل رقومی ارتفاعی و تصویر سنجنده لندست 8OLI استفاده گردید. نقشه‌های تناسب با استفاده از OWA با بهره گیری از رویکرد‌های وزن‌دهی ترتیبی مختلف دارای ریسک‌پذیری متفاوت (چهار رویکرد) به منظور اعمال وزن‌دهی به دست آمد. در نهایت با اعمال فیلتر کاربری زمین و همچنین شروط نزدیکی به آبراهه‌ها و خطواره‌ها، نقاطی به عنوان نقاط منتخب به منظور تغذیه آب‌های زیر‌زمینی تعیین شد. رویکردهایی دارای ریسک‌پذیری کمتر (رویکردهای اول و سوم)، هیچ نقطه ای را به عنوان نقاط مناسب‌ به منظور تغذیه‌آب‌های زیر‌زمینی ارائه نکردند؛ اما رویکرد دوم و چهارم به ترتیب 11 و 25 محدوده ارائه نمودند. به منظور بررسی همبستگی لایه‌های اطلاعاتی و نتایج از تحلیل مولفه‌های اصلی استفاده شد. نتایج تحلیل نشان داد که لایه‌های شیب و نفوذ دارای همبستگی بالای مثبت (بیش از 75%) و لایه هدایت الکتریکی دارای همبستگی منفی در مولفه اول (بیش از 50%) بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Application of ordered Weighted Average (OWA) For producing Map of Suitable Groundwater Recharge zones in Salafchegan Study area, Iran

نویسندگان [English]

  • Mirakhorlo Mohammad Saeid 1
  • Majid Rahimzadegan 2
1 Water Resources Management, Department of Civil Engineering, K. N. Toosi University of Technology, Tehran, Iran.
2 Department of Water resources, Faculty of Civil engineering, K. N. Toosi University of Technology, Tehran, Iran
چکیده [English]

Due to the depletion of groundwater resources in dry climates, establishing an effective procedure to delineate artificial groundwater recharge zones is of great importance. Then, the objective of this study was utilizing Ordered Weight Average (OWA) multi-criteria evaluation method and fuzzification of layers to produce suitability maps of Salafchegan study area located in Qom province. To do this, different data layers including observation wells, soil maps and reports, Digital Elevation Model and landsat-8 OLI, etc. were used. Different ordered weight with different tradeoff (four procedures) were used to create suitability maps. Finally, by using a land-use filter as well as applying condition of proximity to tributaries and lineaments, few zones were chosen as the selected locations to groundwater recharge zones. The risk-averse procedures (first and third procedures) did not introduce any suitable location for groundwater recharge site. However, the second and fourth procedures did suggest 11 and 25 location, respectively. To assess correlations of the information layers and results, principal components analysis was used. Results suggested that the slope and infiltration layers have strong positive correlation (more than 75%) and the electrical conductivity (EC) has a negative correlation with other layers (more than 50%).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multi-Criteria evaluation
  • Ordered Weighted Average (OWA
  • geographic information systems (GIS)
  • Artificial Groundwater Recharge