ارزیابی نظریه‌های ‌بازی و ورشکستگی جهت تأمین حقابه‌ زیست‌محیطی هورالهویزه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار / دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد ، گروه آبیاری و زهکشی، دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان، تهران، ایران

چکیده

در دهه‌ اخیر، رخداد ریزگردها با منشأ خارجی در غرب و جنوب غرب ایران که بخشی از آن‌ها مربوط به خشک شدن تالاب‌های بین‌النهرین به‌ویژه هورالهویزه می‌باشد، افزایش چشم‌گیری داشته است و باعث بروز مشکلات فراوانی در مناطق تحت تأثیر شده است. با توجه به فرامرزی بودن پدیده ریزگردها به راه‌حلی بین‌المللی برای مدیریت این مسئله ضروری است. هدف از تحقیق حاضر بررسی و ارزیابی روش‌های همکارانه (نظریه ورشکستگی نسبی) و غیر همکارانه نظریه بازی‌ها (روش حل اختلاف غیرمتقارن نش) برای بررسی شرایط تامین حقابه زیست محیطی تالاب هورالهویزه در سناریوهای مختلف تخصیص بین سه کشور ایران، ترکیه و عراق می‌باشد. نتایج نشان داد گزینه برتر از بین راهکار موجود برای ترغیب ترکیه در جهت رهاسازی حجم بیشتری از آب دجله برای عراق و در راستای آن تأمین حقابه زیست محیطی هورالهویزه، تشکیل ائتلاف ایران با عراق برای یک توافق جامع سیاسی – اقتصادی با کشور ترکیه جهت رعایت حقابه زیست محیطی هورالهویزه است. با مقایسه دو روش همکارانه و غیر همکارانه مشخص گردید که روش غیر همکارانه برای ایران سهم آب بیشتری را نسبت به روش همکارانه در پی خواهد داشت. روش پیشنهادی این تحقیق می تواند در بررسی تامین حقابه‌های زیست محیطی آب‌های مشترک بکار رود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessment of Game and Bankruptcy Theories to Supply Environmental Water of Hawizeh Wetland

نویسندگان [English]

  • M.E B 1
  • Sajad Najafi Morghmaleki 2
1 Associate professor, University of Tehran
2 Department of Irrigation and Drainage, Tehran University, Aburaihan College, Tehran, Iran
چکیده [English]

در دهه‌ اخیر، رخداد ریزگردها با منشأ خارجی در غرب و جنوب غرب ایران که بخشی از آن‌ها مربوط به خشک شدن تالاب‌های بین‌النهرین به‌ویژه هورالهویزه می‌باشد، افزایش چشم‌گیری داشته است و باعث بروز مشکلات فراوانی در مناطق تحت تأثیر شده است. با توجه به فرامرزی بودن پدیده ریزگردها به راه‌حلی بین‌المللی برای مدیریت این مسئله ضروری است. هدف از تحقیق حاضر بررسی و ارزیابی روش‌های همکارانه (نظریه ورشکستگی نسبی) و غیر همکارانه نظریه بازی‌ها (روش حل اختلاف غیرمتقارن نش) برای بررسی شرایط تامین حقابه زیست محیطی تالاب هورالهویزه در سناریوهای مختلف تخصیص بین سه کشور ایران، ترکیه و عراق می‌باشد. نتایج نشان داد گزینه برتر از بین راهکار موجود برای ترغیب ترکیه در جهت رهاسازی حجم بیشتری از آب دجله برای عراق و در راستای آن تأمین حقابه زیست محیطی هورالهویزه، تشکیل ائتلاف ایران با عراق برای یک توافق جامع سیاسی – اقتصادی با کشور ترکیه جهت رعایت حقابه زیست محیطی هورالهویزه است. با مقایسه دو روش همکارانه و غیر همکارانه مشخص گردید که روش غیر همکارانه برای ایران سهم آب بیشتری را نسبت به روش همکارانه در پی خواهد داشت. روش پیشنهادی این تحقیق می تواند در بررسی تامین حقابه‌های زیست محیطی آب‌های مشترک بکار رود.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bankruptcy Models
  • Dust Storm
  • game theory
  • Hoor-Hawizeh Wetland
Altinbilek HD (1997) Water and land resources development in southeastern Turkey. International Journal of Water Resources Development 13:311-32

Asgharpour M (2014) Group decision making and game theory in operation research. University of Tehran Press, Tehran, Iran, p418 (In Persian)

Banihabib M, Najafi S, Tabari MM (2016) Assessment factor creation of dust in west and south Iran with focusing on the drying reasons hoor alazim and offering solutions for restore it, 6th National Conference on Water Resources Management. 20-22 Apr, Sanandaj, Iran 1-8 (In Persian)

Bayazit M, Avci I (1997) Water resources of Turkey: potential, planning, development and management. International Journal of Water Resources Development 13:443-52

Beaumont P (1998) Restructuring of water usage in the Tigris-Euphrates basin: the impact of modern water management policies. Middle Eastern Natural Environment 103:168-186

Behan Dam Consulting Engineers (2012) Report of surface water of Karkhe Watershed. Ministry of Energy-Water and Waste Water Planning Office, Tehran, Iran, 315p (In Persian)

Degefu DM, He W, Yuan L, Zhao JH (2016) Water allocation in transboundary river basins under water scarcity: a cooperative bargaining approach. Water Resources Management 30(12):4451-4466

Department of Geographic Information Systems, Central Statistics Organization (2011) Iraq agricultural statistical atlas roadmap for agricultural development. Ministry of Planning, Baghdad, Iraq, 211p

Iraq Nature (2008) Management plan for the Al-Hawizeh Marsh Ramsar site of Iraq. Second Draft, Volume 2: Management Issues and Recommendation, Sulaimani, Iraq

Kucukmehmetoglu M, Guldmen J (2004) International water resources allocation and conflicts: the case of the Euphrates and Tigris. Environment and Planning 36(5):783-801

Kumpel HJ, Khalaf R (2013) Inventory of shared water resource in western Asia: Tigris river basin. United Nations Economic and Social Commission for Western Asia, Beirut, Lebanon, 127p

Madani K, Hipel KW (2007) Strategic insights into the Jordan River conflict. World Environmental and Water Resources Congress Tampa, Florida, USA, May 15-19, 1-10

Mianabadi H, Mostert E, Zarghami M, Giesen NVD (2014) A new bankruptcy method for conflict resolution in water resources allocation. Journal of Environmental Management 144:152–159

Mianabadi H, Mostert E, Pande S, Giesen NVD (2015) Weighted bankruptcy rules and transboundary water resources allocation. Water Resources Management 29(7):2303–23021

Mirshafee S, Ansari H, Mianabadi H (2015) Bankruptcy methods in transboundary rivers allocation problems case study: (Atrak river). Iranian Journal of Irrigation and Drainage 9:594-604 (In Persian)

O’Neill B (1982) A problem of rights arbitration from the Talmud. Mathematical Social Sciences 2:345-371

Papoli M, Vossughi F (2011) A look at Iran water diplomacy hydrogeopolitic. Papoli Pub Co, Mashhad, Iran, p224 (In Persian)

Rekacewicz P (2002) From wetlands to dry lands: the destruction of the Mesopotamian marshlands. Collection Vital Water Graphics, UNEP/GRID-Arendal, 168 tags

Taheri A (2014) The study of political aspects of dust phenomenon in the south-west Asia. Tarbiat Modares University, Tehran, p92 (In Persian)

UNEP H (2001) The mesopotamian marshlands: demise of an ecosystem. Division of Early Warning and Assessment, United Nations Environment Program (UNEP) Nairobi, Kenya, 46p

Zarezadeh M, Madani K, Morid S (2013) Resolving conflicts over trans-boundary rivers using bankruptcy methods. Hydrology and Earth System Sciences Discussions 10(11):13855–13887

Zarezadeh M, Madani K, Morid S, Fatemi F (2016) The strategic cooperation between Iran and Afghanistan in Helmand basin to allocate more water to environment and control opium cultivation using game theory approach. Iran-Water Resources Research 12(3):12-21 (In Persian)

Zibanchi MH, Naseri A, Haghighifard N, Bina M (2009) Descriptions balance model qualitatively and quantitatively in determines wetlands water rights. In: 3rd Conference of Environmental Engineering, 7-8 Oct, Tehran, Iran (In Persian)