اثرات اضافه برداشت و خشکسالی های اخیر بر کیفیت و کمیت آبخوان دشت ساوه

نوع مقاله: یادداشت فنی (5 صفحه)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد /آبیاری و زهکشی، دانشگاه اراک

2 استادیار/ گروه مهندسی آب، دانشگاه اراک

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی خشکسالی و تغییرات کمی و کیفی آب زیرزمینی دشت ساوه است. از بین آمار بارش ماهانه ایستگاه های موجود دشت ساوه 7 ایستگاه انتخاب شدند. خشکسالی ها در این پژوهش در مقیاس های 3، 6، 9، 12 ماهه برای شاخص های CZI، ZSI،MCZI ،SPI به کمک نرم افزار DIP بررسی شد. مقدار افت سطح آب زیرزمینی در آبخوان دشت ساوه طی حدود 22 سال (92-1370) حدودا برابر 31/86 متر بوده است. آمار چاه ها طی 2 دوره 10 ساله (1380-1370 و 1390-1380) بررسی شد. با دو دوره آماری 5 ساله می توان نتیجه گرفت که در سال های 75-70 نمودار دارای رگرسیون بالایی است و روند افت در 5 سال اول خیلی کند اما در 5 سال دوم شیب تند شده است و در دهه 80 تا 90 با همان شیب یا کمی تندتر ادامه می یابد که به دلیل حفر چاه های غیرمجاز و برداشت بی رویه است. در بررسی کیفی آب زیرزمینی با استفاده از نرم افزار AqQa، دیاگرام پایپر نشان دهنده رخساره کلسیکی بوده و نمودار دیورف بیانگر افزایش ناگهانی میزان کل مواد جامد محلول و نزدیک به تیپ بی کربناته است که می تواند به دلیل تشکیلات سازند مربوطه و یا نشت از آبخوان نیمه محصور محتمل زیرین یا اختلاط با منبع دیگری باشد که مستلزم بررسی های بیشتری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effects of Excessive Withdrawal and Recent Droughts on Saveh Plain Aquifer

نویسندگان [English]

  • Z. Pak 1
  • S.A. Mohseni Movahhed 2
1 M.Sc. Graduate, Drainage and Irrigation Engineering, Arak University, Arak, Iran.
2 Assistant Professor of Water Engineering, Arak university, Arak, Iran
چکیده [English]

The aim of this study is to review the effect of excessive withdrawals and recent droughts on groundwater reservoirs of Saveh Plain. The 7 stations were selected between the monthly rainfall data in Saveh plain. In this research, at the time scales of 3, 6, 9 and 12 months for indices CZI, ZSI, MCZI, SPI, the droughts were considered using DIP software. The drop amount of the groundwater level in Saveh aquifer during 22 years (1992-2014) has been approximately 31/86 meters. Statistic of wells during two 10-year periods (1991-2001 and 2001-2011) was taken into account. With two 5-year period, we can conclude that in 1991-1996 years the upper regressed charts and the process is very slow first drop in five years but in the second 5 years has been a steep slope times and in the 2001 to 2011 with the same or slightly steeper slope continues because wells are unauthorized and uncontrolled exploitation. In a review of quality groundwater was used AqQa software that Piper diagram indicates calcic facies is in the study area, and Durov diagram shows a sudden increase in total dissolved solids and close to bicarbonate type that can be due to the formation concerned or leakage from a probable underlying semi-confined aquifer or mixing with another source which requires further reviews.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drop in groundwater
  • Excessive withdrawal
  • Groundwater quality
  • Drought

Banivahab A (2004) Evaluation of drought, wet, predicts climate change Birjand area using a statistical simulation. Geographical Research, 45:141-157 (In Persian)

Hayes MJ, Decker WL (1998)Using satellite and real-time weather data to predict maize production. International Journal of Biometeorology, 42(1):10-15

Hayes M J, Svoboda M D, Wilhite D A, Vanyarkho O V (1999)Monitoring the 1996 drought using the standardized precipitation index. Bulletin of American Meteorological Society 80:429-438

Heydarian Z, Hafezi Moghadas N, Nedaee gilarlo S, Ebrahimi F (2011) Al ghadir dam effection on the quantity of groundwater resources plain of Saveh. Seventh Conference of Engineering Geology and Environment, ShahroodUniversity of Technology, 6 p (In Persian)

Karimi V A, HabibineJad Rashan M, Abkari A A (2011) To determinate meteorological drought indices in synoptic stations of Mazandaran. Quarterly Journal of Irrigation and Water Engineering, 5:15-25 (In Persian)

Kendall M G, Stuart A (1977) The advanced theory of statistics. Charles Griffin & Company: London, High Wycombe, 400-401

Khadem I M, Kaluarachchi J J (2006) Water quality modeling under hydrologic variability and parameter uncertainty using erosion-scaled export coefficients. Journal of Hydrology, 330:354-367

McKee T B, Doesken N J, Kleist J (1993) The relationship of drought frequency and duration to time scales. 8th conference on applied climatology, 17– 22 January, AnaheimCA

Mohammadi ghalenay M, Ebrahimi K, AraghinaJad Sh (2011)Qualitative and quantitative assessment of groundwater resources (Case study: aquifers of Saveh & Arak). Journal of Soil and Water, 21(2):93-108 (In Persian)

Singhal B B S, Gupta R P (1999) Applied hydrogeology of fractured rocks. Kluwer Academic Publisher, 400 p

Tabatabae M, Mohammadi A (2012) To determinate changes and effects water table on drawdown groundwater salinity (Case Study: plain Jiroft). Eleventh Seminar water and reduce evaporation, 1-6 (In Persian)