تحلیل وضعیت کیفیت منابع آب ایران (دوره 1383 تا 1393)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار /دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، پردیس فنی و مهندسی شهید عباسپور، دانشگاه شهید بهشتی.

2 استاد /دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران.

3 دانشیار /گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

بررسی روندهای گذشته و پیش‌بینی‌های آتی نشان‌دهنده وضعیت نامطلوب کیفیت منابع آب کشور در سالهای آتی خواهد بود. با توجه به همگن نبودن توزیع جمعیت در کشور، میزان تولید پساب در استان‌ها و حوضه‌های آبریز کشور نیز یکنواخت نیست و در مناطق دارای تمرکز جمعیت و صنعت، تنش بیشتری به محیط‌زیست به‌خصوص منابع آب وارد خواهد شد. بر اساس برنامه‌های موجود استفاده از پساب در این زمینه در سال‌های آتی رشد شدیدی خواهد داشت. این موضوع اگرچه از نظر کمیت آب قابل‌قبول است ولی با توجه به فرایندهای تصفیه موجود، پساب‌های حاصل می‌تواند مشکلات بهداشتی و محیط‌زیستی پیش‌بینی‌نشده‌ای در پی داشته باشد. با توجه به نمونه‌های ذکرشده، در صورت ادامه روند موجود، قطعاً چشم‌انداز روشن و قابل قبولی در زمینه کیفیت آب کشور وجود نخواهد داشت. در این مقاله، با توجه به محدودیت اطلاعات موجود در رابطه با متغیرهای کیفیت آب همچون نیترات، فسفر و BOD1، با استفاده از محاسبه بارآلودگی آلاینده‌های مختلف نقطه‌ای و غیر نقطه‌ای، پتانسیل آلودگی حوضه‌های آبریز مختلف و همچنین سهم هر یک از منابع آلاینده در آلودگی منابع آب سطحی و زیرزمینی محاسبه شده است. همچنین در این مقاله، با استفاده از یک چارچوب مناسب، به ارزیابی وضعیت کیفیت منابع آب کشور پرداخته شده است و با ارزیابی وضعیت موجود و همچنین محرکها و فشارهای موجود بر وضعیت کیفیت منابع آب کشور، به بحث در مورد پاسخهای مناسب برای بهبود شرایط فعلی پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessment of Iran’s Water Resources Quality (2004-2014)

نویسندگان [English]

  • A. Moridi 1
  • R. Kerachian 2
  • M. Zokaei 3
1 Assistant Professor, Department of Civil Engineering, Water and Environment, Shahid Abbaspour College, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. Email: a_moridi@sbu.ac.ir
2 Professor, School of Civil Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran.
3 Associated Professor, Department of Mathematics, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Evaluating the past trends and existing predictions about the quality of water resources in Iran illustrate a gloomy condition in near future. Spatial distributions of population and pollution loads are uneven in Iran, and hence there is much more pressure on quality of water resources in regions with high population and economic activities. Also, climate change and periodic droughts can worsen the current water quality condition. In this paper, considering limited available data, potential pollution loads of surface and groundwater resources in main basins in Iran are estimated for some water quality indicators such as Nitrate, Phosphorus and Biochemical Oxygen Demand (BOD). To develop a conceptual model for assessing quality of water resources in Iran, a Driving Force-Pressure-State-Impact-Response framework is utilized. By evaluating different components of this framework, the main driving forces and pressures on water quality state of Iran are determined and the main responses for managing the current situation are discussed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water Quality Management
  • Integrated assessment
  • DPSIRO
  • framework