ارزیابی سیستم حکمرانی آب در فرایند حفاظت از منابع آب زیرزمینی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی/ منابع آب، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران.

2 استادیار /گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

چکیده

بدون شک، حفاظت از منابع آب زیرزمینی فرایندی است پرتنش، و بیشتر از آنکه یک اقدام فنی به حساب بیاید، نیازمند درگیر شدن با ابعاد اجتماعی و سیاسی است. به همین دلیل، وضعیت مطلوب حکمرانی آب می‌تواند فراهم بودن شرایط برای موفقیت در اجرای فرایند حفاظت از منابع آب زیرزمینی را رقم زند، زیرا سیستم حکمرانی بیانگر ساختار تنظیم‌کننده فرایندهای مدیریتی همچون حفاظت از منابع آب است. به همین منظور در این مقاله سعی گردید تا با بهره‌گیری از تئوری تعاملات بسترمند (Contextual Interaction Theory) چارچوبی برای ارزیابی حکمرانی برای این فرایند ارائه شود و علل و عوامل ساختاری شکست سیاست حفاظت از منابع آب زیرزمینی در کشور به روش کیفی مورد تحلیل و بحث قرار گیرد. در این چارچوب، به ارزیابی پنج مؤلفه سیستم حکمرانی، یعنی سطوح و مقیاسها، بازیگران و شبکه‌ها، نگرش به مسأله و اهداف غایی، استراتژی‌ها و ابزار، و نهایتاً منابع (مالی، انسانی و ...)، از منظر دو معیار کلی گستره و انسجام خواهیم پرداخت. نتایج ارزیابی نشان می‌دهد که نه تنها سیستم حکمرانی از عدم جامعیت و توسعه‌یافتگی (گستره) در تمامی مؤلفه‌های پنج‌گانه حکمرانی رنج می‌برد، بلکه از منظر هم‌بستگی و هماهنگی (انسجام) نیز در تمام پنج مؤلفه شرایط نامطلوبی برقرار است. این وضعیت بدین مفهوم است که حکمرانی فعلی آب برای حمایت از اجرایی شدن سیاست حفاظت، ظرفیت مناسبی ندارد و در نتیجه هدف‌گیری اصلی برای تقویت پایداری در منابع آب زیرزمینی باید اصلاح و بهبود ساختار حکمرانی باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessing the water governance system for groundwater conservation in Iran

نویسندگان [English]

  • S. J.l Mirnezami 1
  • A Bagheri 2
1 PhD Candidate at Water Resources Eng. Dep. University of Tarbiat Modares, Tehran
2 Assistant Professor at Water Resourses Eng. Dep., University of Tarbiat Modares, Tehran
چکیده [English]

With no doubt, conservation of groundwater resources is a contested process which demands for getting involved with social and political dimensions, rather than a single technical action. Thus, desirable state of the water governance can facilitate implementation of the groundwater conservation process, because governance system implies for a regulating structure of management processes such as water resource conservation. Therefore, presenting a framework for the assessment of that process based on the Contextual Interaction Theory, the present paper aims to analyze and discuss the structural causes of failure in the groundwater conservation policies in Iran. In the framework, we are going to assess five elements of a governance system, i.e. scales and levels, actors and networks, problem perspectives and goal ambitions, strategies and instruments, and finally the resources (financial, human, …), from the perspective of two general criteria of extent and coherence. The assessment results show that not only the governance system suffers from the lack of comprehensiveness and development (extent) in all of the five governance elements, but also the relatedness and coordination (coherence) of the all elements are in poor conditions. This situation indicates that the current system of water governance has a poor capacity for supporting implementation of the conservation policies; therefore, the main target for enhancing sustainability in the groundwater resources should shift towards amendment and improvement of the water governance structure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Governance assessment
  • Groundwater resource system
  • Conservation
  • Policy implementation
  • Iran
Baumann DD, Boland JJ, Sims JH (1984) Water conservation: the struggle over definition. Water Resources Research 20(4):428-434

Bressers H, de Boer C, Lordkipanidze M, Özerol G, Vinke-de Kruijf J, Furusho C, Lajeunesse I, Larrue C, Ramos MH, Kampa E, Stein U, Tröltzsch J, Vidaurre R, Browne A (2013) Water governance assessment tool with an elaboration for drought resilience. Drop Project EU, 42pp

Bressers H, Kuks S (2004) Integrated governance and water basin management: Conditions for regime change towards sustainability. Kluwer Academic Publishers. Dordrecht. 247-265

Bressers H, Kuks S (2013) Water governance regimes: Dimensions and dynamics. International Journal of Water Governance 1(1-2):133-156

Casiano Flores C, de Boer C (2015) Symbolic implementation: Governance assessment of the water treatment plant policy in the Puebla's Alto Atoyac sub-basin, Mexico. International Journal of Water Governance 3(4):1-24

de Boer C (2012) Contextual water management: a study of governance and implementation processes in local stream restoration projects. University of Twente, 283pp

Jacobson M, Meyer F, Oia I, Reddy P, Tropp H (2013) User’s guide on assessing water governance. Denmark, UNDP, 115pp

Mollinga PP (2008) Water, politics and development: Framing a political sociology of water resources management. Water Alternatives 1(1):7-23

OECD (2011) Water governance in OECD countries, a multi-level approach. OECD studies of water, OECD publishing, 245pp

Ostrom E (1993) Design principles in long-enduring irrigation institutions. Water Resources Research 29(7):1907-1912

Ostrom E (2007) A diagnostic approach for going beyond panaceas. Proceedings of the National Academy of Sciences 104(39):15181-15187

Pahl-Wostl C (2009) A conceptual framework for analysing adaptive capacity and multi-level learning processes in resource governance regimes. Global Environmental Change 19(3):354-365

Pahl-Wostl C (2015) Water governance in the face of global change: From understanding to transformation, Springer. Osnabrück, 299pp

Pahl-Wostl C, Conca K, Kramer A, Maestu J, Schmidt F (2013) Missing links in global water governance: a processes-oriented analysis. Ecology and Society 18(2):33

Pahl-Wostl C, Holtz G, Kastens B, Knieper C (2010) Analyzing complex water governance regimes: The management and transition framework. Environmental Science and Policy 13(7):571-581

Poor-Asghar F (2015) Quantity and quality limitations of water resources, the most important challenge facing with sustainable development in the 6th development plan. Management and Planning Organization, Tehran, 43pp (In Persian)

Rogers P, Hall AW (2003) Effective water governance. Global Water Partnership Stockholm, 48p.

Residential Strategic Studies Center (2016) Assessing the role of pressurized irrigation systems in real water saving, Tehran, 3pp (In Persian)

Saleth RM, Dinar A (2004) The institutional economics of water: a cross-country analysis of institutions and performance. Edward Elgar Publishing, World Bank, 416pp

Teisman G, Van Buuren A, Edelenbos J, Warner J (2013) Water governance: Facing the limits of managerialism, determinism, water-centricity, and technocratic problem-solving. International Journal of Water Governance 1(1):1-11

Vinke-de Kruijf J, Kuks S, Augustijn DCM (2015) Governance in support of integrated flood risk management? The case of Romania. Environmental Development 16:104-118

Werkheiser I, Piso Z (2015) People work to sustain systems: A framework for understanding sustainability. Journal of Water Resources Planning and Management 141(12):A4015002

Yazdanpanah M, Thompson M, Hayati D, Zamani GH (2013) A new enemy at the gate: Tackling Iran’s water super-crisis by way of a transition from government to governance. Progress in Development Studies 13(3):177-194