مروری بر معرف‌ها و محرک‌ها و نحوه تدوین آنها برای طرحهای خشکسالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار /دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری/ سازه‌های آبی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

طرح‌های مقابله با خشکسالی از اصلی‌ترین اقدامات برای تسکین اثرات سوء خشکسالی می‌باشند.  اما تعریف صحیح معرف‌ها و محرک‌ها نقش کاملاً تعیین‌کننده‌ای در موفقیت این طرح‌ها دارند، تا به استناد آنها نسبت به شروع اقدامات مدیریتی جهت کاهش مصرف آب، شدت و مدت آنها تصمیم‌گیری شود. در توسعه معرف‌ها و محرک‌ها، نکات مهمی مانند انتخاب نوع و تعداد معرف‌ها متناسب با اهداف طرح، نحوه ترکیب، سازگاری مکانی و زمانی و ویژگی‌های آماری آنها باید دخالت داده شوند. این مقاله ضمن پرداختن به این موارد، نقاط ضعف و قوت معرف‌ها ارائه می‌دهد و در نهایت نیز به اهمیت دخیل کردن دستگاههای اجرایی مرتبط با خشکسالی‌ها تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Development of Indicators and Triggers for Drought Plans; A Review

نویسندگان [English]

  • S Morid 1
  • M Moghaddasi 2
1 Associate Professor, Faculty of Agriculture, University of Tarbiat Modarres, Tehran, Iran
2 Research Scholar, Faculty of Agriculture, University of Tarbiat Modarres, Tehran, Iran
چکیده [English]

Drought plans as the main measure to mitigate negative impacts of this natural disaster depend on indicators and triggers that characterize drought conditions and indicate time and type of the predefined responses. There are important issues in developing the relevant indicators and triggers; such as combining approach, temporal and spatial inconsistency and statistical incomparability of these indicators and triggers. Also these indicators should be selected with respect to the objectives of the plans. The main goal of this paper is to address such issues and also introduce the advantages and disadvantages of the referred indicators.  Finally, the significant role of expert assessment to finalize the selected approach is highlighted and discussed. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought
  • Indicator
  • Trigger
  • Water management

مرید، س. و پایمزد، ش. (1384)، "مقایسه روش‌های هیدرولوژیکی و هواشناسی در پایش روزانه خشکسالی:مطالعه موردی حوزه کرج"، اولین کنفرانس سالانه مدیریت منابع آب، 26و 27 آبان ماه 1383، تهران.

مرید، س. و پایمزد، ش. (1385)، "مقایسه روش‌های هیدرولوژیکی و هواشناسی جهت پایش روزانه خشکسالی: مطالعه موردی دوره خشکسالی 1378 لغایت 1380 استان تهران"، مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان.

مرید، س.، مقدسی، م.، امید، م. و ارشد، س. (1384)، بسته نرم‌افزاری شاخصهای خشکسالی، دفتر امور پژوهشی و پشتیبانی علمی، سازمان مدیریت منابع آب، زارت نیرو.

مرید، س.، مقدسی، م.، پایمزد، ش. و قائمی، ه. (1384)، "طراحی سیستم پایش خشکسالی استان تهران"، دفتر امور پژوهشی و پشتیبانی علمی، سازمان مدیریت منابع آب، وزارت نیرو.

مرید، س، مقدسی، م. (1384)، "حرکت از مدیریت بحران به مدیریت ریسک خشکسالی در آمریکا و افقهای کاری ما"، مجموعه مقالات نخسین کنفرانس بین المللی مدیریت جامع بحران در حوادث غیر مترقبه طبیعی، 9-10 بهمن ماه 1384، تهران.

 

مقدسی، م.، مرید، س. و پایمزد، ش. (1383)، "پاِیش مکانی خشکسالی سالهای 1378-1377 تا 1379-1380 تهران با استفاده از شاخصهای DI، SPI و EDI  و سیستم اطلاعات جغرافیائی"، فصلنامه علمی- پژوهشی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.

مرید، س. (1380)، "ارزیابی دولت آمریکا در مقابله با خشکسالی و نقطه نظرات کنگره"، مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با بحران آب، 18و 19 اسفند 1380، زابل: صص 191-200.

مرید، س. و میرابوالقاسمی، ه. (1380)، "طرح جامع خشکسالی‌، حلقه گمشده برنامه‌ریزی و مدیریت منابع آب ایران"، مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با بحران آب، 18و 19 اسفند 1380، زابل: صص 443-454.

مرید، س. (1380)، "استفاده از سیستمهای کارشناسی در برنامه‌ریزی مدیریت خشکسالی"، مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با بحران آب، 18و 19 اسفند 1380، زابل: صص 423-442.

مرید، س.، میرابوالقاسمی، ه. و قائمی، ه. (1384)، "طرحی پیشنهادی برای مدیریت جامع مقابله با خشکسالی"، اولین کنفرانس سالانه مدیریت منابع آب، 26و 27 آبان ماه 1383، تهران .

Ameziane, T., Ouassou, A., Ziyad, A. and Belghihti, M. (2003), "Drought Risk Analysis and Impacts Evaluation in Morocco”Ministry of Agriculture and Rural Development (MARD).

Cancelliere, A., Bonaccorso, B., Cavallaro, L. and Rossi, G. (2005),  Regional Drought Identification Module (REDIM), Department of Civil and Environmental Engineering, University of Catania,Catania, Italy.

Chang, T. J. and Kleopa, X. (1991), ”A proposed method for drought monitoring” Water Resources Research, 2: pp. 275-281.

Coughlan, M. J. (2001), Managing drought in Australia, International workshop on drought management, may 2001, Tarbiat Modares University.

Doesken, N. J. and McKee, T. B. (1991), ”Drought monitoring in the western United States Using a surface water supply index” 7th Conference on Applied Climatology, Sept. 10-13, in Salt Lake City.

Dracup, J. A., Lee, K. S. and Paulson, E. G. (1980), ”On the definition of droughts” Water Resources Research, 16(2), pp. 297-302.

Fisher, S.M. and Palmer, R. N. (1995), ”Managing Water Supplies during drought The search for Triggers” Proceeding of the 22nd Annual National Conference, Water Resources Planning and Management Division of ASCE, Cambridge, Massachusetts, pp. 1001-1004.

Fisher, S.M. and Palmer, R. N. (1997), ”Managing Water Supplies during Drought, Triggers for Operational Responses” Water Resources Update, 3(108): pp. 14-31.

Jay K. Titlow, III. (1987), ”A Precipitation-Based Drought Index for the Delaware River Basin” Publications inClimatology, 40(2), 68 pages.

Johnson W.K. and Kohne, R.W. (1993), “Susceptibility of Reservoirs to Drought Using Palmer Index” Journal of Water Resources Planning and Management, 119(3), pp. 367-387.

Moghaddasi, M., Morid, S., Byun, H., Ghaemi, H. and Samani, J. M. V. (2004), ”Drought Monitoring using Deciles Index, Standardized Precipitating Index and Effective Drought Index in Tehran Province, Iran” Journal Iran Agricultural Research, 23(1), pp. 95-110.

Morid, S. Smakhtin,V. and Moghaddasi, M. (2005), ”Comparison of Seven Meteorological Indices for Drought Monitoring in Iran” International Journal of Climatology, 26: pp. 971-985.

Steinemann, A. (2003), ”Drought indicators and triggers: A stochastic approach to evaluation” J. AM. Water Resour. Assoc., 39(5), pp. 1217-1234.

Steinemann, A., Hayes. M. and Cavalcanti, L. (2005), ”Drought indicators and triggers” Drought and water crises: Science technology and management issues, D. Wilhite, ed., Dekker, New York, pp. 71-92.

Steinemann, A. and Cavalcanti, L. (2006), ”Developing Multiple Indicators and Triggers for Drought Plans Journal of Water Resources Planning and Management., 132(3): pp. 164-173.

Wu, H., Hayes, M.J., Weiss A., Hu, Q. (2001), “An evaluation the standardized precipitation index, the china-z index and the statistical z-score”. International Journal of Climatology 21: pp. 745–758.