کاربرد مفهوم آب مجازی در مدیریت منابع آب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد /اقتصاد کشاورزی. دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشیار/ بخش اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 استادیار /بخش اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

4 کارشناس ارشد /اقتصاد کشاورزی. دانشگاه زابل.

چکیده

ایران به دلیل واقع شدن در اقلیم خشک و نیمه خشک و همچنین با رشد روزافزون مصارف آب، در سالهای آتی با خطر بروز بحران آب مواجه می‌باشد. لذا برای مقابله با آن می‌بایست نسبت به انواع مصرف آب با حساسیت بیشتری برخورد شود. از جمله این مصارف، آب مجازی است. آبی که در فرآیند تولید کالاها به کار می‌رود، آب مجازی نامیده می‌شود که بخشی از آن نیز در محصول نگه داشته شده است. وقتی کالاها به بازارهای جهانی وارد می‌شوند، تجارت آب مجازی اتفاق می‌افتد. انتظار می‌رود که تجارت آب مجازی، مصرف آب را در سطح ملی و بین‌المللی به دلیل استفاده کاراتر و تخصصی‌تر از آب، کاهش دهد. امروزه مفهوم آب مجازی یکی از موضوعات مهم در مدیریت منابع آب به شمار می‌رود. در این مطالعه وضعیت سازگاری مفهوم آب مجازی در ایران بررسی شده است. به این منظور روشی برای کمی سازی و ارزیابی آب نهفته در صادرات و واردات محصولات کشاورزی طی سال‌های 1385-1375 در ایران ارائه شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که طی سال‌های مورد بررسی، در ایران تراز تجارت آب مجازی، منفی و ایران به واردکننده آب مجازی تبدیل گردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of the Concept of Virtual Water in Water Resources Management of Iran

نویسندگان [English]

  • A. A Baghestany 1
  • H Mehrabi Boshrabadi 2
  • M.R Zare Mehrjerdi 3
  • H Sherafatmand 4
1 M.Sc Student in Agricultural Economics.Shahid Bahonar University of Kerman. Kerman. Iran
2 Associate Professor of Agricultural Economics. Shahid Bahonar University of Kerman. Kerman. Iran. Email: hmehrabi2000@gmail.com
3 Assistant Professor in Agricultural Economics. Shahid Bahonar University of Kerman. Kerman. Iran.
4 M.Sc in Agriculture Economics. Zabol University. Sistan and Baluchistan. Iran
چکیده [English]

The water crisis has become a serious issue in Iran in recent years due to the arid and semi arid nature of the country. The water issued in the production processes is called "Virtual Water", some of it remaines in the product. When these products enter the international markets, virtual water trade happens. Virtual water trade is expected to decrease water use in national and international levels due to the efficient and specialized use of water. Nowadays, the concept of virtual water is an important issue in water resource management. In this study, a method is introduced for quantification and evaluation of water hidden in the agricultural products exported from and imported to Iran during the period of 1996 to 2006. Results indicate that the imported virtual water was more than the exported portion and Iran can be called an importer of virtual water for the study period.  
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • virtual water
  • Adaptive Capabilities
  • Agricult-ural Products
  • Iran

علیزاده ا.، کمالی، غ. (1386)." نیاز آبی گیاهان در ایران". ناشر دانشگاه امام رضا (ع). مشهد.

Allen, R.G., M. Smith, A. Perrier, and L.S. Pereira (1994a), ”An update for the definition of reference evapotranspiration”. ICID Bulletin 43(2): pp. 1-34.

Allen, R.G., M. Smith, A. Perrier, and L.S. Pereira (1994b), ”An update for the calculation of reference evapotranspiration”. ICID Bulletin 43(2): pp. 35-92.

Allen, R.G., L.S. Pereira, D. Raes, and M. Smith (1998), ”Crop evapotranspiration: Guidelines for computing crop water requirements”,FAO Irrigation and Drainage Paper 56, FAO, Rome, Italy.

Allan, J.A. (1998),”Virtual water: A long term solution for water short Middle Eastern economies? ” Occasional Paper 3, School of Oriental and African Studies (SOAS), University of London.

Allan, J. A. (2001), ”The Middle East water question: Hydropolitics and the global economy”. I.B. Tauris London.

 

Arnell, N.W. (1999), ”Climate change and global water resources”, Global Environmental Change (9): pp. S31-S41.

Chapagain, A.K., Hoekstra, A.Y., Savenije, H.H.G. and Gautam, R. (2006), ”The water footprint of cotton consumption: An assessment of the impact of worldwide consumption of cotton products on the water resources in the cotton producing countries”, Ecological Economics. In press.

Chapagain, A.K., and Hoekstra A.Y.(2003), ”Virtual water flows between nations in relation to trade in livestock and livestock products”. Value of Water Research Report Series No. 13, Delft.

De Fraiture, C., X. Cai, U. Amarasinghe, M. Rosegrant and D.Molden (2004), ”Does international cereal trade save water? The impact of virtual water trade on global water use, Comprehensive” Assessment Research Report 4, IWMI, Colombo.

Duarte, R., Sanchez-Choliz, J. and Bielsa, J. (2002), ”Water use in the Spanish economy: an input-output approach”, Ecological Economics 43(1): pp. 71-85.

Foley, J.A., DeFries, R., Asner, G.P., Barford, C., Bonan, G., Carpenter, S.R., Chapin, F.S., Coe, M.T., Daily,G.C., Gibbs, H.K., Helkowski, J.H., Holloway, T., Howard, E.A., Kucharik, C.J., Monfreda, C., Patz,J.A., Prentice, I.C., Ramankutty, N. and Snyder, P.K. (2005), ”Global consequences of land use”, Science309(5734): pp. 570-574.

Hoekstra A.Y (2006), ”VWT – A Review of Research on Saving Water through International Trade, National Water Dependencies and Sustainability of Water Footprints. Virtual Water Trade”. Documentation of an International Expert Workshop. Institute for Social-Ecological Research (ISOE). Frankfurt.

Hoekstra, and Chapagain (2006),”THE Water Footprints of Morocco and the Netherlands”. UNESCOIHE, Delft.

Hoekstra, A.Y. and Hung, P.Q. (2002), ”Virtual water trade: a quantification of virtual water flows between nations in relation to international crop trade”, Value of Water Research Report Series No.11, UNESCOIHE, Delft.

Hoekstra, A.Y.and Hung, P.Q.(2005), ”Globalization of water resources: International virtual water flows in relation to crop trade”, Global Environmental Change 15(1): pp. 45-56.

Liehr S. (2006),”Indicators to Estimate a Country’s Adaptive Capabilities for VWT”, Virtual Water Trade Documentation of an International Expert Workshop. Institute for Social-Ecological Research (ISOE). Frankfurt

Mitchell, B. (2005), ”Integrated water resource management, institutional arrangements, and land-use planning”, Environment and Planning A 37(8): pp. 1335-1352.

Oki, T. and Kanae, S. (2004),”Virtual water trade and world water resources”, Water Science and Technology 49(7): pp. 203-209.

OECD (2003), ”Emerging risks in the 21st century: An agenda for action”, Organization for Economic Cooperation and Development, Paris.

Postel, S.L., Daily, G.C., and Ehrlich, P.R. (1996), ”Human appropriation of renewable fresh water”. Science 271: pp. 785-788.

Ramirez, J. and Rogers, P. (2004), “Virtual Water Flows & Trade Liberalization”. Water Science & Technology, Vol 49, No. 7, PP. 25-32.

Syvitski, J.P.M., Vörösmarty, C.J., Kettner, A.J., & Green, P. (2005), ”Impact of humans on the flux of terrestrial sediment to the global coastal system”, Science 308: pp. 376-380.

Vörösmarty, C.J., Green, P., Salisbury, J., and Lammers, R.B. (2000), ”Global water resources: Vulnerability from climate change and population growth”. Science 289: pp. 284-288.

WHO (2005), ”Water for life: Making it happens”, World Health Organization, Geneva.

World Bank (2004), ”Water resources sector strategy: Strategic directions for World Bank engagement”, WorldBank, Washington, D.C.

WMO et al. (2006), ”Risk management. Thematic document, 4th World Water Forum, Mexico City”, March 2006,World Meteorological Organization, Geneva.

Zehnder, A.J.B., Yang, H., and Schertenleib, R. (2002), ”Water issues: The need for action at different levels”, Aquatic Sciences 65: pp. 1-20.

Zimmer, D. and Renault D. (2003), ”Virtual water in food production and global trade: Review of methodological issues and preliminary results”, In: A.Y. Hoekstra, Virtual water trade: Proceedings of the International Expert Meeting on Virtual Water Trade, Value of Water Research Report Series No. 12, UNESCO-IHE,Delft, the Netherlands, pp. 93-