تحلیل روند نمایه‌های بارش‌های حدی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی /پژوهشکده هواشناسی

2 کارشناس /سازمان هواشناسی کشور

3 عضو هیات علمی/ پژوهشکده هواشناسی

چکیده

مطالعه مقادیر حدی بارش و رویدادهای حدی ناشی از آن از اهمیت ویژه‌ای در سیاست گذاری‌ها و برنامه ریزی‌های بخش‌های مختلف مانند کشاورزی، مدیریت آب، شهرسازی و ساختمان و راه و ترابری برخوردار است به نحوی که در سال‌های اخیر توجه زیادی به روشهای مختلف تحلیل آن، معطوف شده است. در این تحقیق به منظور بررسی مقادیر حدی بارش، با استفاده از داده‌های روزانه بارش 27 ایستگاه سینوپتیک با داده‌های مطمئن و قابل پوشش دوره نرمال استاندارد 1990-1961، نمایه‌های حداکثر بارش یک روزه )(، حداکثر بارش 5 روز متوالی ) (، نمایه ساده شدت بارش ) (، تعداد روزهای با بارش مساوی و یا بیشتر از 10، 20 و 25 میلی متر ) , , ( ، تعداد روزهای خشک متوالی ) (، تعداد روزهای تر متوالی (CWD)، جمع سالانه بارش روزهای خیلی تر ) (، جمع سالانه بارش روزهای فوق العاده تر ) ( و جمع سالانه بارش روزهای تر ) ( محاسبه و روند تغییرات آن‌ها در دوره 2003-1951 بررسی شده است.  
به طور کلی هر سه حالت ایستا، روند مثبت و منفی از نمایه‌های فوق در سطح کشور مشاهده گردید. اما در حالیکه در برخی از مناطق مانند هرمزگان، اصفهان و تهران روند اکثر نمایه‌ها مثبت ودر انطباق با یافته‌های هیات بین الدول تغییر اقلیم (IPCC) حاکی از احتمال تعداد رخدادهای بارش‌های حدی به ویژه در مناطق حاره بوده، در برخی از مناطق مانند آذربایجان و فارس نیز روند اکثر نمایه‌ها منفی و بر خلاف آن تشخیص داده شده است. روند مثبت در 10 نمایه ایستگاه بابلسر و روند منفی در 10 نمایه در ایستگاه‌های بوشهر و تبریز و  معنی داری  منفی 7 تای آن در تبریز در سطح معنی‌داری 05/0، همگی گویای پیچیدگی خاص رفتار حدی  بارش در کشور هستند. باید توجه داشت که رخداد برخی از مقادیر بارش خیلی ناهنجار، مانند جمع بارش سالانه 1 میلیمتر ایستگاه بندرعباس در سال 1962 در شیب روند اکثر نمایه‌ها تاثیر قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Trend Analysis of Extreme Precipitation Indices Over Iran

نویسندگان [English]

  • A Asgari 1
  • F Rahimzadeh 1
  • N Mohammadian 2
  • E Fattahi 3
1 Faculty member of Atmospheric Science and Meteorological Research Center (ASMERC)
2 Expert of Islamic Republic of Iran Meteorological Organization (IRIMO)
3 Faculty member of Atmospheric Science and Meteorological Research Center (ASMERC)
چکیده [English]

Study of extreme precipitations and related extreme events is of great importance in policy making and planning in variety of sectors including agriculture, water management, urbanization and building, and road and transportation. Hence, much attention has been paid to different methods of analysis of extreme precipitations during recent years.
To study extreme precipitations over Iran, we used extreme precipitation indices like Maximum 1-day precipitation (), Maximum consecutive 5-day precipitation (), Simple precipitation intensity index (), Number of days with precipitation equal to or greater than 10, 20, and 25 mm (,, and ), Maximum number of consecutive dry and wet days ( and ), Total precipitation when daily amounts are greater than 95th and 99th percentile of wet days( and ), and Total precipitation in wet days (). Our used data were limited to daily precipitation data from only 27 of Iranian synoptic stations that have reliable data and covering standard normal period 1961-1990.
We found all three behaviors of stationarity, positive and negative trends over the country. As trends for majority of the indices were positive in regions like Hormozgan, Esfahan, and Tehran, but on the contrary, they were negative for majority of the indices in regions like Azerbaijan and Fars. Former results correspond well with findings of Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) that expects higher number of occurrences of extreme precipitation events beyond of tropical region. Positive trends for 10 indices in Babolsar and negative trends for 10 indices in Bushehr and Tabriz (7 out of 10 are significant at 0.05 level) indicate complex behaviors of extreme precipitation over the country
Occurrence of very abnormal values like total precipitation of 1 mm in Bandar abbas in 1962 have significantly affected slopes of trends in most of the extreme precipitation indices.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Extreme precipitation indices
  • Intensity of precipitation
  • Iran
  • Trend

رحیم‌زاده، فاطمه و احمد عسگری. (1383) " نگرشی بر تفاوت نرخ افزایش دمای حداقل و حداکثر و کاهش دامنه شبانه‌روزی دما در کشور" فصلنامه تحقیقات جغرافیایی،شماره 73، ص 171-153.

Aguilar E., I. Auer, M. Brunet, T. C. Peterson, and Wieringe, (2003)  "Guidelines on Climate Metadata and Homogenization". WCDMP-No. 53, WMO-TD No. 1186. World Meteorological Organization. Geneva, 55p.

Alexander, L., X. Zhang, T. C. Peterson, J. Caesar, B. Gleason, A. Klein Tank, M. Haylock, D. Collins, B. Trewin, F. Rahimzadeh, A. Taghipour, K. Rupa Kumar, J. Revadekar, G. Griffiths, L. Vincent, D. Stephenson, J. Burn, E. Aguilar, M. Brunet, M. Taylor, M. New, P. Zhai, M. Rusticucci, J. L. Vazquez-Aguirre., (2006), "Global observed changes in daily climate extremes of temperature and precipitation". J. Geophys. Res., D05109, doi: 10.1029/2005JD006290.

Frich, P.,  L.V. Alexander, P. Della- Marta, B. Gleason, M. Haylock, A.M. G. Klein Tank, T. Peterson, (2002), "Global changes in climatic extremes during the secend half of the 20th century".  Climate Res., 19, 193p.

IPCC, 2001. Climate Change (2001), "Synthesis Report, A Contribution of Working Groups. I, II and III to the third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Watson and the Core Writing Team (eds) ". CambridgeUniversity press. CambridgeUnited Kingdom , and New York, USA.

IPCC, 2007. Climate Change (2007), "The Physical Science Basis, A Contribution of Working Groups. I, to the Forth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Solomon and the Core Writing Team (eds) ". CambridgeUniversity press. CambridgeUnited Kingdom , and New York, USA.

Maidment, David R., (1993),  Handbook of Hydrology Mc-Graw hill.

Rahimzadeh, F., and Asgari. A, (2003), "A Survey on Recent climate change over IRAN". Proceeding of 14th Global Warming international conference & expo (27-30 May, Boston, USA).

Sneyers, R., (1990),  "On the Statistical Analysis of Series of Observations".  WMO Publ. No. 415, Geneva.

Watson, R. T., M. C. Zinyowera, and R. H. Moss (1997), " IPCC Summary for Policymakers, The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability", Intergovernmental Panel on Climate Change, WMO and UNEP publication, Geneva.

Zhai, P., X. Zhang, H. Wan, and X. Pan (2005), "Trends in total precipitation and frequency of daily precipitation extremes over China".  Journal of Climate, 18, pp. 1096-1108.

Zhang, X., E. Aguilar, S. Sensoy, H. Melkonyan, U. Tagiyeva, N. Ahmed, N. Kutaladze, F. Rahimzadeh, A. Taghipour, T.H. Hantosh, P. Albert, M. Semawi, M. Karam Ali, M. Halal Said Al-Shabibi, Z. Al-Oulan,Taha Zatari, I. Al Dean Khelet, S. Hammoud, M. Demircan, M. Eken, M. Adiguzel, L. Alexander, T. Peterson and Trevor Wallis, 2006: Trends in Middle East Climate Extremes Indices during 1930-2003.  J. Geophys. Res., 110, D22104, doi:10.1029/2005JD006181

Zhang, X. (2007), "ETCCDI/CRD climate change indices software", Jan 1, 2007, Climate Research Division of Environment Canada,  cccma.seos.uvic.ca/ETCCDMI/software.shtml