تحلیل کاربردی مقادیر تبخیرتعرق برآورد شده از تصاویر ماهواره‌ای در شناسایی مناطق با پتانسیل صرفه ‏جویی مصرف آب در حوضه آبریز دریاچه ارومیه

نوع مقاله: یادداشت فنی (5 صفحه)

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 مسؤول واحد هیدروانفورماتیک ستاد احیای دریاچه ارومیه، دانشگاه صنعتی شریف

چکیده

در سال‏های گذشته، مطالعات متعددی برای برآورد تبخیرتعرق گیاهان به روش‏های مختلف در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه و یا بصورت موضعی انجام شده است. در بسیاری از این مطالعات امکان‏سنجی برآورد مصرف واقعی آب با الگوریتم‏های مختلف مورد بررسی قرار گرفته شده است. در حالیکه هدف از انجام این مطالعه استخراج یک نتیجه کاربردی در راستای تحقق اهداف احیای دریاچه ارومیه بود. مقادیر تبخیرتعرق برآوردشده از تصاویر ماهواره‌ای با استفاده از الگوریتم SEBAL و مقایسه آن با مقادیر بارندگی در پهنه‏های مختلف به منظور مکان‏یابی مناطق تحت آبیاری انجام شد. از نتایج این بررسی مناطق با مصرف بالای آب (HotSpots) در سطح حوضه استخراج شد. این مناطق می‏تواند معرف مناطق با حداکثر پتانسیل صرفه جویی آب باشند. مقادیر برآورد شده تبخیرتعرق واقعی (ETa) با استفاده از تصاویر ماهواره‏ای در مقایسه با مقادیر بارندگی (P-ETa = باران مازاد بر مصرف (+) یا نیاز خالص آبیاری (-)) برای سال‌های زراعی 14-2013 و 15-2014 در پهنه‏های مختلف حوضه استخراج شد. بررسیها نشان داد در نواحی غربی (دشت ارومیه) و جنوب شرقی دریاچه (دشت‏های میاندوآب و مهاباد) و در قسمتهایی از مناطق شمال شرقی و شمال غربی (سراب و سلماس) مقادیر مصرف واقعی به‏مراتب بیشتر از میزان بارندگی بوده که بیانگر سطح بالای اراضی تحت آبیاری در این مناطق است. بررسی نقشه‏های کاربری اراضی نیز تراکم بالای اراضی تحت آبیاری را در این مناطق نشان می‏دهد. در نتیجه، شناسایی مناطق تحت آبیاری و دارای پتانسیل بالای صرفهجویی می‏تواند برای پیاده‏سازی و اجرای طرح‏های الگویی (pilot) صرفه‏جویی مصرف آب راهگشا باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Practical Analysis of Estimated Evapotranspiration Values from Satellite Imagery to Identify Potential Water Conservation Areas in Urmia Lake Basin

نویسندگان [English]

  • Masoud Parsinejad 1
  • omid raja 2
  • Behdad Chehrenegar 3
1 Associate professor, Department of Irrigation and Reclamation Engineering, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
2 Ph.D. student,, Department of Irrigation and Reproduction Engineering, Faculty of Agriculture Engineering & Technology, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
3 Hydroinformatics division, Urmia Lake Restoration Program, Sharif University of Technology
چکیده [English]

In recent years, several studies have been carried out to estimate evapotranspiration of crops in different ways at Urmia Lake basin or locally. In many of these studies, the feasibility of estimating the actual water-use has been investigated with different algorithms. The purpose of this study was to extract a practical result in order to achieve the aims of restoring Lake Urmia. Estimated evapotranspiration values using SEBAL algorithm were compared with rainfall values in different zones to locate irrigated areas. From the results of this study, areas with high water consumption “Hot spots” were extracted at the basin. These areas can represent areas with maximum water saving potential. Estimated actual evapotranspiration (ETa) values using satellite images compared with rainfall values (P-ETa = (+) rainfed or = (-) net irrigation requirement) for the years 2013-14 and 2014-15 were extracted in different zones at basin. The results showed that actual evapotranspiration values in the western (Urmia plain), south-eastern lakes (Miandoab and Mahabad plains), and in parts of the northeast and northwest (Sarab and Salmas) were much higher than the amount of rainfall. Which indicates the high concentration of irrigated lands in these areas. Land use maps also showed high density of irrigated land in these areas. In result, identifying irrigated areas with high water saving potential can be to implement water saving pilot schemes and to provide the lost water of the lake.

کلیدواژه‌ها [English]

  • evapotranspiration
  • SEBAL
  • High Conservation Areas
  • Saving
  • Urmia Lake Basin