بررسی آثار بالقوه سیاست گذاری های طرف عرضه منابع آب بر تولیدات کشاورزی جنوب استان کرمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور

2 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور تهران

3 استادیار دانشگاه پیام نور تهران

4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور

5 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور

چکیده

طی سال‌های اخیر برنامه‌های سیاستی متعددی مانند احداث سدها و بندهای ذخیره‌ای بر روی منابع آب سطحی در مناطق بالادست، سهمیه‌بندی نهاده آب در بخش زراعی، کنتورگذاری چاه‌های استحصال آب زیرزمینی و پلمپ چاه‌های بهره‌برداری غیرمجاز جهت رفع مشکلات کم‌آبی در زیربخش کشاورزی استان کرمان به کار گرفته شده‌اند. تحقق این برنامه‌های سیاستی در طرف عرضه منابع آب، آثار و پیامدهای متعددی را بر الگوی کشت و بازده درآمدی کشاورزان در جنوب استان کرمان داشته و برنامه‌ریزی مناسبی را برای مدیریت منابع آب و تولیدات کشاورزی در این منطقه ایجاب می‌کند. به همین منظور، در این مطالعه با استفاده از اطلاعات آماری مربوط به سال زراعی 1397-1396 و الگوی برنامه‌ریزی اقتصادی پیشرفته PMP، ابتدا ارزش اقتصادی نهاده‌های زمین و آب کشاورزی در جنوب استان کرمان برآورد و سپس آثار بالقوه سیاست‌گذاری‌های طرف عرضه منابع آب بر زیربخش کشاورزی این منطقه ارزیابی شد. نتایج نشان دادکه بااعمال سیاست‌های طرف عرضه منابع آب، الگوی زراعی به سمت توسعه سطح زیرکشت محصولات غله‌ای و کم‌آب سوق می‌یابد و محصولات پیاز، پنبه و سبزیجات بیشترین کاهش سطح زیرکشت را تجربه می‌کنند. در چنین شرایطی، کشاورزان کرمانی حدود یک‌سوم ارزش اقتصادی نهاده آب کشاورزی را در قالب هزینه‌های استحصال و انتقال آب پرداخت و کشش قیمتی تقاضای آبی معادل با 175/0 را به خود اختصاص می‌دهند. براساس نتایج حاصله، اعمال سیاست‌گذاری طرف عرضه منابع آب علی‌رغم تشویق کشاورزان به صرفه‌جویی در مصرف آب آبیاری، مجموع بازده ناخالص حاصل از الگوی کشت را حدود 92/0- تا 46/3- درصد نسبت به شرایط سال پایه کاهش داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the Potential Impacts of Water Supply Policies on Agricultural Production in the South of Kerman Province

نویسندگان [English]

  • hosein taghizade ranjbari 1
  • mohsen shokat fadaee 2
  • Abolfazl Mahmodi 3
  • fateme alijani 4
  • Qolamreza yavari 5
1 PHD student of Agricultural Economics, Payam Noor University
2 Associate Professor of Agricultural Economics, Payam Noor University
3 Assistant Professor Payam Noor university of Tehran
4 Professor of Agricultural Science (Biotechnology) Payam Noor University
5 Associate Professor of Agricultural Economics, Payam Noor University
چکیده [English]

In recent years, numerous policy programs such as the construction of dams on surface water resources in upstream areas, rationing of water input in the agricultural sector, installation of meters on groundwater wells and seal of the unauthorized exploitation wells to solve water deficit problems in agricultural sector of Kerman province used. Implementation of these policies on the water supply side have many effects on the cropping pattern and farmers’ gross profit of in south of Kerman province and so it requires proper planning to water resources management and agricultural production in the region. For this purpose, in this study to estimate the economic value of agricultural land and water inputs and then to evaluate the potential impact of water supply policies on the agricultural sector in the south of Kerman province using of the statistical data related to crop years of 1996-1997 and the PMP advanced economic planning model. The results showed that by applying the water supply policies, the cropping pattern leads to the development acreage of low water and grain products and onions, cotton and vegetables experience the greatest reduction in acreage. Under these conditions, Kerman farmers pay about one-third of the economic value of agricultural water in the form of costs of extraction and water transfer. The farmers also receive a price elasticity of water demand of 0/175. The water resources supply polices decrease the total gross margin of cropping pattern 0/92 to 3/46 percentage compared to the base year conditions,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water Supply and Demand
  • Economic Planning
  • Shadow Prices
  • Maximum Entropy
  • Policy analysis