بررسی اثرات توسعه بازار آب بر الگوی کشت انتخابی کشاورزان در شبکه آبیاری سبلان، اردبیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار/ گروه مهندسی آب، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 کارشناس ارشد دفتر مدیریت مصرف و ارتقاء بهره وری آب و آبفا، وزارت نیرو، تهران، ایران.

3 معاون برنامه ریزی شرکت آب منطقه ای اردبیل/ اردبیل، ایران.

4 کارشناس آب های سطحی شرکت آب منطقه ای اردبیل/ اردبیل، ایران.

چکیده

بهبود کارآیی استفاده از آب در صورت وجود بازار آب موضوعی است که در شرایط محدودیت کنونی منابع آب در کشور می‌تواند راهگشای بخش مدیریت منابع آب باشد. در این مقاله به بررسی اثرات توسعه بازار آب از دیدگاه اقتصادی پرداخته شده است. برای این منظور با استفاده از یک مدل ریاضی (PMP) اثرات توسعه بازار آب با اعمال سناریوهای مختلف قیمتی بررسی گردید. ابتدا ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی مختلف در منطقه مورد مطالعه تخمین زده شد، سپس با توجه به متوسط تعرفه آب در اراضی کشاورزی و ارزش اقتصادی آب بدست آمده، با اتخاذ قیمتهای مختلفی در محدوده آن دو(تعرفه آب، هزینه تمام شده آب و ارزش اقتصادی آب)، تغییرات الگوی کشت احتمالی در سطح شبکه آبیاری سبلان محاسبه گردید. نتایج نشان داد تفاوت قابل ملاحظه‌ای بین ارزش اقتصادی آب و تعرفه آن وجود دارد. با افزایش قیمت آب، ضمن کاهش سطح زیر کشت، عملکرد محصولات کشاورزی کم شده و به تبع آن سود ناخالص شبکه نیز کاهش می‌یابد. یونجه با 58 درصد کاهش سطح زیر کشت، بیشترین کاهش سطح زیر کشت را در بین محصولات کشاورزی داشته است و نشان می‌دهد در سناریوهای مختلف قیمتی، ترکیب الگوی کشتی توسط کشاورزان انتخاب می‌شود که به ازای هر واحد آب مصرفی، منافع بیش‌تری عاید آن‌ها گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effects of Water Market Development on Farmers' Selective Cultivation Pattern in Sabalan Irrigation Network, Ardabil

نویسندگان [English]

  • Amin Kanooni 1
  • Yuosef Hasani 2
  • Karim Garaei 3
  • Asadallah Dindar 4
1 Assistant Professor, Department of Water Engineering, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran,
2 Researcher, Water Consumption Management and Productivity Enhancement Department, Ministry of Energy, Tehran, Iran.
3 Deputy Planning, Regional Water Company of Ardabil, Ardabil, Iran.
4 Surface Water Expert, Regional Water Company of Ardabil, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

Improving the efficiency of water use in the presence of a water market is an issue that, under the current constraints of water resources in the country, can guide the water management sector. This paper deals with the economic impacts of water market development. For this purpose, the effects of water market development by applying different pricing scenarios were investigated using a mathematical model (PMP). First, the economic value of different agricultural crops in the study area was estimated, then considering the average water tariff in agricultural lands and the economic value of water, by adopting different prices (water tariff, final cost and economic value), probable cropping pattern changes were calculated at Sabalan irrigation network. The results showed that there is a significant difference between the economic value of water and its tariff. As water prices rise, crop cultivated areas, yields and net gross profit decline. Alfalfa with the 58% decrease in cultivation area, had the highest decrease among agricultural crops, and showing that in different price scenarios, the pattern of crops is chosen by the farmers that more benefits per unit of water consumed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic value
  • Pattern of Cultivation
  • Positive Mathematical Programming Model
  • Sabalan irrigation Network