پتانسیل‌یابی منابع آب برای تخصیص به آبزی پروری از بودجه آبی به حساب نیامده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد / دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، گروه مهندسی آب، قزوین، ایران،

2 مدیر/ گروه منابع طبیعی شرکت جهاد تحقیقات آب و انرژی، تهران، ایران

چکیده

تحقیق حاضر با این پیش فرض که به کمک روشهای نوین آبزی‌پروری می توان از آبهای نامرغوب استفاده کرد، مناطق مستعد از نظر تأمین آب برای آبزی‌پروری را شناسایی می‌نماید. منطقه مورد مطالعه دراین پژوهش حوضه های آبریز 5 گانه استان خوزستان است که به کمک الگوریتم توسعه داده شده مناطق مستعد برای آبزی پروری در آنها تعیین و به صورت نقشه در محیط GIS ارائه گردید. در مرحله اول کیفیت آب از نظر سلامت اکولوژیکی ارزیابی شد و سپس کیفیت آن از نظر شرب، کشاورزی و صنعت تعیین و مناطق فاقد پتانسیل بهره‌برداری ولی مناسب برای آبزی پروری تعیین گردیدند. براساس نتایج بدست آمده بجز حوضه دز، در دیگر رودخانه‌های خوزستان می‌توان تا 35 درصد حجم موجود را به بخش آبزی‌پروری تخصیص داد. این حجم از جریان عموماً در بخش‌ سفلای رودخانه ها قرار داشته و لذا می‌توان با در نظر گرفتن عوامل اقتصادی و اجتماعی، تراکم مزارع آبزی‌پروری را از سرآب و میانه حوضه‌ها به این قسمت‌ها منتقل و از بار عظیمی که بر رودخانه‎های منطقه و بخصوص کارون وجود دارد کاست. با توجه به دو عامل کیفیت و افت سفره‌های 23 گانه استان خوزستان تنها سه سفره اوان ، هفتگل و زیدون برای استفاده در آبزی‌پروری قابل توصیه می‌باشند. الگوریتم ارائه شده و مفروضات مورد استفاده در توسعه آن برای اولین بار ارائه می‌گردد و دارای قابلیت عمومی‌سازی برای کاربرد در هر حوضه آبریز دیگر را داشته و ابزار لازم را برای چانه‌زنی در سطح کلان برای گرفتن تخصیص برای آبزی‌پروری را فراهم می‌نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Potential for Allocating Water Resources to Aquaculture from an Unaccounted Water Budget

نویسندگان [English]

  • Alireza Shokoohi 1
  • Omid Bahmani 2
1 Professor of Water Engineering Department, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
2 Head of Natural Resources of Jihad Tahghighat Ab&Energy Company, Tehran, Iran
چکیده [English]

This research, based on the belief that modern aquaculture technologies in the form of intensive and super-intensive aquaculture methods can use water resources of low quality, aims to focus on saving freshwater resources. By introducing an intelligent algorithm, the areas suitable for allocating water to aquaculture in Khuzestan province were identified and mapped in GIS. Using the IRWQIsc method, water quality was firstly evaluated in terms of ecological health and general use and then based on the criteria of water quality for drinking, agriculture and industrial use the potential areas were investigated. The results showed that except Dez River, up to 35% of the available water in other Khuzestan rivers can be allocated to the aquaculture sector on average. The suitable parts of the four other rivers are generally located in the lower parts of the basins. The achievements allow decision-makers to redistribute the dense aquaculture farms, mostly located in the upper and middle parts of the rivers, and to reduce the high pressure on those parts of the rivers, especially on Karun River. Regarding both factors of quality and critical condition of the water table, just 3 out of 23 aquifers of the Khuzestan province were recommended for aquaculture development. The proposed algorithm and the assumptions used in its development, presented for the first time, have the capability of being generalized for use in any other catchment and provide the necessary tools for large-scale negotiation to obtain optimum aquaculture allocation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • aquaculture
  • Potential Finding
  • Water allocation
  • Water quality assessment
  • Khuzestan Province