بررسی و تعیین روند تغییرات تراز آب‌زیرزمینی با استفاده از تبدیل موجک گسسته و آزمون‌های ناپارامتریک (مطالعه موردی: دشت آذرشهر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد/ گروه مهندسی آب، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد/ مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشگاه تبریز و دانشجوی دکتری مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشگاه تهران .

چکیده

منابع آب زیرزمینی به دلیل تاثیرپذیری دیرهنگام از تغییرات آب و هوایی ارزشمند هستند. با توجه به این‌که ارتباط بین متغیر‌های آب و هوایی و آب‌های زیرزمینی پیچیده تر از آب‌های سطحی است، بررسی تغییرات منابع آب زیرزمینی در برنامه‏ریزی و مدیریت پایدار منابع آب از اهمیت فراوانی برخوردار است. در این پژوهش با استفاده از روش ترکیبی تبدیل موجک گسسته و آزمون ناپارامتریک من-کندال، روند سری‌های زمانی آب‌زیرزمینی، بارش و رواناب در مقیاس‌های ماهانه، فصلی و سالانه و همچنین دوره تناوب غالب در تولید روند سری‌های زمانی اصلی برای ایستگاه‌های واقع در دشت آذرشهر، در استان آذربایجان شرقی و قسمتی از حوزه آبریز دریاچه ارومیه، طی دوره‌ی 45 ساله تعیین شده است. نتایج حاکی از وجود یک روند نزولی برای تمام مقیاس‌های زمانی مورد مطالعه بود. با دقت در نتایج، تناوب‌های16ماهه،6 ماهه و 8 ساله در سری‌های زمانی آب‌زیرزمینی به ترتیب در مقیاس ماهانه، فصلی و سالانه به عنوان تناوب غالب شناخته شدند. همچنین با توجه به نتایج نمودار‌های من-کندال دنباله‌ای، از سال 1378 به بعد روند کاهشی پیوسته‌ای در ایستگاه‌ها شروع شده است. در ضمن برای تصدیق نتایج آزمون من-کندال پیشنهادی، از روش تحلیل روند شن استفاده و درستی آن تایید گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation and trend identification of groundwater level variations using discrete wavelet transform and non-parametric tests (case study: Azarshahr plain)

نویسندگان [English]

  • Kumars Roushangar 1
  • Vahid Nourani 1
  • Mehri Dolatshahi 2
1 Professor, Department of Water Resources Engineering, Faculty of Civil Engineering, University of Tabriz
2 MSc, Graduate of water resources Engineering and management, Faculty of Civil Engineering, University of Tabriz, Tabriz, Iran and PhD Student, School of Civil Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Groundwater resources due to lately affected by climate changes and precipitation fluctuations are valuable. Given that the interaction between climate and groundwater components are more complicated than interaction between climate and surface waters components, therefore investigation of changes in groundwater has an important role in planning and sustainable water resources management In this research, trend of groundwater, precipitation and stream flow time series in monthly, seasonal and annual time scales and dominant periods of trend in original time series for stations located in Azarshahr plain, East Azerbaijan Province and part of the watershed of Urmia Lake were found by using the hybrid Mann-Kendall method with wavelet transform during 45 years. Results ‌showed that, all the stations have a downward trend for all the time scale studied. Accurately, in the results, 16 months, 6 months and 8 years periods were detected as dominant periods for groundwater time series in monthly, seasonally and annual scales, respectively. According to sequential Mann-Kendall results, it can be obtained that a decreasing trend starts from 1378 in the stations. In addition, Sen’s method was used to confirm the proposed MK test and its accuracy was confirmed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater
  • Trend
  • mann-kendall test
  • Discrete Wavelet transform
  • Sen’s method